Gazze Belediyesi, 5 Haziran Dünya Çevre Günü’nde yayımladığı acil durum bildirisiyle, İsrail saldırıları nedeniyle giderek derinleşen çevre krizine karşı uluslararası toplumu harekete geçmeye çağırdı. Belediye yetkilileri, saldırılar sonucu onlarca ton patlayıcı maddenin toprağa ve su kaynaklarına karıştığını, kanalizasyon altyapısının yüzde 80’inin kullanılamaz hale geldiğini ve atık toplama hizmetlerinin tamamen durduğunu açıkladı. Açıklamada, “Gazzeliler şu anda sadece savaşın doğrudan etkileriyle değil, aynı zamanda çöp dağları, kirli su kaynakları ve hava kirliliğiyle de mücadele ediyor” ifadelerine yer verildi.
Çevresel Alanın Savaş Alanına Dönüşmesi
Gazze Şeridi, 7 Ekim 2023’ten bu yana süren yoğun İsrail bombardımanı altında. Saldırılarda sivil yerleşim alanlarının yanı sıra su arıtma tesisleri, elektrik santralleri ve atık yönetim tesisleri de büyük hasar gördü. Birleşmiş Milletler Yakın Doğu’daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA) verilerine göre, bölgedeki içme suyu kaynaklarının yüzde 97’si kirlenmiş durumda. Saldırılarda kullanılan ağır patlayıcıların toprakta birikmesi, tarım alanlarını da kullanılamaz hale getiriyor. Gazze Belediyesi, mevcut çöp toplama kapasitesinin savaş öncesine göre yüzde 90 azaldığını, sokaklarda biriken binlerce ton atığın ciddi bir sağlık tehdidi oluşturduğunu duyurdu.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Gazze’deki çevre krizi, sadece yerel bir sorun olmaktan çıkmış durumda. Kirlenen yeraltı sularının Akdeniz’e ulaşması, İsrail ve Mısır kıyılarını da tehdit ediyor. Ayrıca, bölgede yayılan bulaşıcı hastalıkların (kolera, hepatit A) sınır ötesi yayılma riski bulunuyor. Dünya Sağlık Örgütü, Gazze’de salgın riskinin yüksek olduğu uyarısında bulunuyor. Çevre örgütleri, savaş halindeki bir bölgede çevresel iyileştirme çalışmalarının ancak ateşkesle mümkün olabileceğini vurguluyor. Uluslararası toplum, insani yardım koridorlarının açılması ve yakıt sevkiyatının sağlanması çağrılarına rağmen, bugüne kadar somut bir adım atmış değil.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Gazze’deki insani kriz karşısında aktif bir yardım politikası izliyor. Ancak çevre krizinin boyutu, Türkiye’nin yardım stratejisini de zorluyor. Kirlilik ve hastalık riski, Türkiye’nin bölgeye yönelik sağlık ve altyapı desteklerini artırmasını gerektirebilir. Ayrıca, Akdeniz’deki kirlilik tehdidi, Türkiye’nin kıyı güvenliği ve turizm sektörü açısından da risk oluşturuyor. Ankara’nın hem insani yardım koridorlarının açılması hem de bölgesel çevre krizinin yönetimi için diplomatik girişimlerini yoğunlaştırması bekleniyor.
