İsrail'de siyaset, 7 Ekim saldırılarının ardından derin bir kriz yaşarken, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot, Başbakan Binyamin Netanyahu'ya karşı en ciddi meydan okumalardan birini başlattı. Savaş kabinesindeki gözlemci statüsü ve muhalefetteki Ulusal Birlik Partisi'nin önde gelen isimlerinden biri olarak Eisenkot, ülkenin güvenlik politikalarına yön veren isimlerden biri haline geldi. Ordu kariyerindeki başarıları ve siyasi duruşu ile dikkat çeken Eisenkot, İsrail'in geleceği hakkında ciddi tartışmaların merkezinde yer alıyor. Bu profil, Eisenkot'un kim olduğunu, askeri geçmişini ve Netanyahu ile arasındaki siyasi dinamikleri ele alıyor.
Gadi Eisenkot'un Askeri Kariyeri: Kuzey Komutanlığından Genelkurmay Başkanlığına
Gadi Eisenkot, 1960 yılında İsrail'in kuzeyindeki Tiberya şehrinde doğdu. 1979 yılında İsrail Savunma Kuvvetleri'ne (IDF) katıldı ve Golani Tugayı'nda görev yaptı. 1982 Lübnan Savaşı'nda yaralandı, ancak ordudaki yükselişine devam etti. Yıllar içinde hem askeri hem de idari görevlerde bulunan Eisenkot, 1999-2001 yılları arasında İsrail'in Batı Şeria'daki tümen komutanlığı görevini üstlendi. İkinci İntifada sırasında bu bölgedeki operasyonları yönetti.
2005 yılında Kuzey Komutanlığı'na atandı ve 2006'da Hizbullah ile yaşanan İkinci Lübnan Savaşı'nda bu görevi sürdürdü. Savaşın ardından, İsrail ordusunun savaşta zafiyet gösterdiği eleştirileri üzerine, Eisenkot kuzey sınırında kapsamlı reformlar yaptı. 2015-2019 yılları arasında IDF Genelkurmay Başkanı olarak görev yaptı. Bu dönemde, İran'a yönelik 'savaşlar arası harekât' (MABAM) olarak bilinen gizli operasyonlar da dahil olmak üzere, İsrail'in askeri doktrinlerini yeniden şekillendirdi.
Netanyahu ile Siyasi Mücadele: Savaş Kabinesindeki Yükseliş
Eisenkot, siyasete girdikten sonra Benny Gantz liderliğindeki Ulusal Birlik Partisi'ne katıldı. 7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'e düzenlediği saldırıların ardından oluşturulan acil durum hükümetinde savaş kabinesine gözlemci olarak atandı. Ancak kısa süre içinde Netanyahu'nun savaş yönetimine yönelik sert eleştirileriyle öne çıktı. Özellikle Gazze'deki askeri operasyonların etkinliği ve esir takası konularında hükümete karşı çıktı. Eisenkot, savaşın amacının Hamas'ı tamamen yok etmek değil, İsrail'in güvenliğini sağlamak olduğunu savundu. Bu açıklamaları, Netanyahu ile arasındaki gerilimi artırdı.
Eisenkot, sadece savaşın yönetimi konusunda değil, aynı zamanda ülkenin siyasi geleceği hakkında da net mesajlar verdi. Netanyahu liderliğindeki hükümetin, savaş sonrası İsrail'in güvenlik stratejisini yeniden kurabilecek kapasiteye sahip olmadığını öne sürdü. Parlamento seçimlerinin en kısa sürede yapılması çağrısında bulunarak, siyasi krizin çözümü için seçimlerin şart olduğunu belirtti. Bu çıkışları, onu muhalefetin en etkili isimlerinden biri haline getirdi.
Bölgesel ve Küresel Etkiler: İsrail'in Güvenlik Mimarisinde Değişim Arzusu
Eisenkot'un siyasi yükselişi, yalnızca iç siyasetle sınırlı değil. Onun askeri geçmişi ve savaş karşıtı duruşu, İsrail'in Orta Doğu'daki konumunu yeniden şekillendirebilir. Özellikle, Filistinlilerle çözüm arayışına vurgu yapması, İsrail'in uluslararası alanda artan yalnızlığına karşı yeni bir açılım olarak görülebilir. Eisenkot, iki devletli çözümü dolaylı olarak desteklerken, İran'ın nükleer tehdidine karşı işbirliğini savundu. Bu görüşleri, hem İsrail içinde hem de uluslararası kamuoyunda yankı buldu.
İsrail'in savaş politikaları, ABD ve Avrupa ülkeleri başta olmak üzere Batı dünyasında ciddi rahatsızlık yaratırken, Eisenkot'un güvenilir bir alternatif olarak öne çıkması, Batılı aktörlerin dikkatini çekiyor. Ancak Eisenkot'un başbakan olması, İsrail'in temel güvenlik paradigmalarında köklü bir değişiklik anlamına gelmeyebilir. Zira kendisi de İsrail ordusunun sert güç kullanımını savunan bir isim olarak biliniyor. Yine de, diplomasiye daha açık bir yaklaşım, bölgedeki dengeleri etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Gadi Eisenkot'un İsrail siyasetinde yükselişi, Türkiye'yi doğrudan ilgilendiren bir gelişme olarak okunabilir. İsrail-Türkiye ilişkileri, son yıllarda enerji ve istihbarat alanında yakınlaşma sinyalleri verse de, Gazze'deki savaş ikili ilişkileri yeniden germişti. Eisenkot'un iktidara gelmesi halinde, İsrail'in bölgesel politikalarında daha rasyonel ve uluslararası kamuoyuna duyarlı bir çizgi benimseyebileceği öngörülebilir. Bu durum, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji politikaları ve Filistin meselesindeki duruşu açısından yeni bir diyalog kapısı aralayabilir. Ancak İsrail'in güvenlik öncelikleri ve Türkiye'nin bölgesel aktörlüğü, iki ülke arasındaki ilişkilerin doğal sınırlarını oluşturmaya devam edecektir.
