Londra Borsası'nın ana endeksi FTSE 100, haftanın ilk işlem gününde yükseliş eğilimini koruyarak yatırımcıların risk iştahının arttığını gösterdi. Endeks, madencilik ve enerji hisselerindeki alımlarla desteklenirken, Brent tipi ham petrolün varil fiyatı da hafif artışla 80 dolar seviyesinin üzerine çıktı. Küresel piyasalarda gözler, hafta içinde açıklanacak olan ABD Merkez Bankası (Fed) toplantı tutanaklarına ve İngiltere Merkez Bankası'nın (BoE) faiz kararına çevrilmiş durumda.
FTSE 100'deki Yükselişin Arka Planı
FTSE 100 endeksi, gün içinde %0,4 değer kazanarak 7.600 puanın üzerinde tutunmayı başardı. Endeksin yükselişinde, Çin'den gelen teşvik sinyalleri ve emtia fiyatlarındaki toparlanma etkili oldu. Özellikle bakır ve demir cevheri fiyatlarındaki artış, Rio Tinto, BHP Group ve Glencore gibi madencilik devlerinin hisselerine alım getirdi. Enerji şirketleri BP ve Shell ise petrol fiyatlarındaki hafif yükselişten destek buldu.
Öte yandan, İngiltere ekonomisine ilişkin karışık sinyaller gelmeye devam ediyor. Ülkenin perakende satış verileri beklenenden zayıf gelirken, hizmet sektörü PMI verisi son iki yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu durum, İngiltere Merkez Bankası'nın faiz politikasında temkinli bir yol izleyeceği beklentisini güçlendiriyor. Analistler, BoE'nin perşembe günü faiz oranlarını sabit tutmasını bekliyor.
Küresel piyasalarda ise ABD'de açıklanan son istihdam verilerinin ardından Fed'in faiz indirimine ne zaman başlayacağına dair tartışmalar sürüyor. Fed Başkanı Jerome Powell'ın geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamalar, piyasalarda faiz indirimi beklentilerini ötelemişti. Ancak son gelen veriler, enflasyonda yavaşlama işaretleri gösteriyor ve bu da riskli varlıklara olan talebi artırıyor.
Petrol Fiyatlarındaki Hareketin Nedenleri
Brent tipi ham petrolün varil fiyatı, gün içinde %0,6 artışla 80,50 dolar seviyesinden işlem gördü. Batı Teksas tipi (WTI) ham petrol ise 76 dolar civarında seyrediyor. Petrol fiyatlarındaki bu hafif yükselişte, OPEC+ ülkelerinin üretim kesintilerini sürdürme kararı ve Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimlerin etkisi var.
OPEC+ grubu, geçtiğimiz hafta yaptığı toplantıda mevcut üretim politikasında değişikliğe gitmedi ve günlük 2 milyon varillik kesintiyi sürdürme kararı aldı. Suudi Arabistan ve Rusya'nın öncülük ettiği bu karar, arz tarafında sıkılaşmayı beraberinde getiriyor. Talep tarafında ise Çin ekonomisindeki toparlanma sinyalleri ve Hindistan'ın artan petrol talebi fiyatları destekleyen unsurlar arasında.
Analistler, kısa vadede petrol fiyatlarının 78-82 dolar bandında dalgalanmasını bekliyor. Jeopolitik risklerin artması durumunda ise yukarı yönlü hareketlerin görülebileceği belirtiliyor. Özellikle İsrail-Filistin çatışmasının bölgeye yayılma riski ve İran'a yönelik yaptırımların sıkılaştırılması gibi senaryolar, petrol piyasasında volatiliteyi artırabilir.
Küresel Piyasalar ve Merkez Bankaları
FTSE 100'deki yükseliş, genel olarak küresel hisse senedi piyasalarındaki olumlu havayla paralellik gösteriyor. ABD'de S&P 500 ve Nasdaq endeksleri rekor seviyelere yakın seyrederken, Asya piyasaları da karışık bir tablo çiziyor. Japonya'da Nikkei 225 endeksi, yenin değer kazanmasıyla baskı altında kaldı. Çin'de ise Şanghay Bileşik Endeksi, hükümetin ekonomiyi canlandırmaya yönelik yeni teşvik paketi beklentileriyle yükseldi.
Avrupa'da ise Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) faiz indirimine haziran ayında başlayabileceği konuşuluyor. ECB Başkanı Christine Lagarde, son açıklamalarında enflasyondaki düşüş eğilimine dikkat çekmiş ancak kararların verilere bağlı olacağını vurgulamıştı. Euro Bölgesi'nde enflasyon nisanda %2,4 ile beklentilerin altında kaldı. Bu durum, ECB'nin Fed'den önce faiz indirebileceği yönündeki beklentileri güçlendiriyor.
İngiltere'de ise ekonomik büyüme ilk çeyrekte %0,6 ile beklentileri aştı. Ancak ülkenin yüksek borç yükü ve kamu maliyesindeki bozulma, sterlini baskılayan faktörler arasında. Sterlin/dolar paritesi 1,27 seviyesinde seyrederken, analistler yıl sonuna doğru paritenin 1,30'a yükselebileceğini öngörüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
FTSE 100'deki yükseliş ve petrol fiyatlarındaki artış, Türkiye ekonomisi için karışık bir tablo oluşturuyor. Petrol fiyatlarındaki yükseliş, Türkiye'nin enerji ithalat faturasını artırarak cari açık üzerinde baskı yaratabilir. Öte yandan, küresel risk iştahının artması, gelişmekte olan piyasalara yönelik sermaye akımlarını destekleyerek TL varlıklara olumlu yansıyabilir. Ayrıca, İngiltere Merkez Bankası'nın faiz kararı ve Fed'in politikası, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın faiz indirim döngüsü üzerinde dolaylı etki yapabilir. Türkiye'nin ihracat pazarları arasında yer alan İngiltere'deki ekonomik canlanma, Türk ihracatçıları için fırsatlar sunabilir.
