Fransa'da polisin, İngiltere hükümeti tarafından Manş Denizi'ni geçmeye çalışan sığınmacıları durdurmak amacıyla finanse edilen 4x4 araçları, okul protestoları sırasında öğrencilere karşı kullandığı ortaya çıktı. Olayın duyulmasının ardından Fransız hükümeti, söz konusu araçların neden bu şekilde kullanıldığına dair soruşturma başlattı. Görüntülerde polisin, gösteri yapan öğrenci gruplarının üzerine aracı sürdüğü anlar yer alıyor.
Olayın arka planı: İngiliz fonuyla alınan araçlar
İngiltere, 2020 yılından bu yana Fransa ile yaptığı anlaşmalar çerçevesinde, Manş Denizi'ndeki düzensiz göçü engellemek için Fransız güvenlik güçlerine mali destek sağlıyor. Bu kapsamda, kıyı bölgelerinde devriye gezmek ve sığınmacı teknelerini durdurmak için çeşitli ekipmanların yanı sıra 4x4 araçlar da temin edildi. İngiliz vergi mükelleflerinin parasıyla alınan bu araçların, geçtiğimiz günlerde ülke genelinde düzenlenen okul protestolarında polis tarafından kullanılması büyük tepki topladı.
Fransa'da son haftalarda öğretmen maaşları ve eğitim bütçesindeki kesintileri protesto etmek için liselerde ve üniversitelerde eylemler düzenleniyordu. Başkent Paris başta olmak üzere birçok şehirde öğrenciler sokaklara çıktı. Polisin bu eylemlerde cop ve gaz kullanması zaten tartışma yaratmışken, şimdi de zırhlı 4x4 araçlarla göstericilerin üzerine sürülmesi yeni bir krize yol açtı.
Fransız basınına yansıyan görüntülerde, polis araçlarının öğrenci gruplarının arasına daldığı ve bazı gençlerin kaçışmaya çalıştığı görülüyor. Olayın ardından İçişleri Bakanlığı, "araçların kullanım koşullarını incelemek üzere" idari soruşturma başlatıldığını duyurdu. Ancak muhalefet, soruşturmanın yeterli olmadığını ve polis şiddetinin sistematik hale geldiğini savunuyor.
İngiltere ile Fransa arasında gerilim
İngiltere'nin mülteci engelleme fonu, iki ülke arasında zaman zaman tartışmalara neden oluyor. Londra, Paris'e sağladığı mali yardımın karşılığında daha sıkı denetim talep ederken, Fransız yetkililer bu fonun kendi göç politikalarına müdahale olarak algılanmasından rahatsız. Şimdi ise İngiliz parasıyla alınan araçların Fransız öğrencilere karşı kullanılması, fonun amacı dışında kullanıldığı eleştirilerini beraberinde getirdi. İngiliz milletvekilleri, hükümetlerinden konuyla ilgili açıklama bekliyor.
Uzmanlar, olayın Fransa'da polis şiddeti ve göçmen politikaları üzerinden yürüyen siyasi tartışmayı daha da alevlendirebileceğini belirtiyor. Özellikle Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron yönetiminin hem iç güvenlik hem de AB içi göç işbirliği konusunda zor bir denge kurmaya çalıştığı bir dönemde, bu tür bir skandalın itibar kaybına yol açabileceği ifade ediliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Fransa-İngiltere göç anlaşması, Avrupa Birliği'nin dış sınır yönetimi politikalarının bir parçası. AB, son yıllarda sığınmacı akınlarını engellemek için üçüncü ülkelerle anlaşmalar yapıyor ve üye ülkelere finansal destek sağlıyor. Ancak bu fonların kullanımı şeffaflık sorununu gündeme getiriyor. İngiltere'nin AB dışından bir aktör olarak Fransız polisine kaynak sağlaması, egemenlik ve hesap verebilirlik açısından tartışmalı.
Öte yandan, Avrupa genelinde gençlik protestoları ve iklim eylemleri sıkça polis müdahalesiyle karşılaşıyor. Fransa'daki olay, kolluk kuvvetlerinin orantısız güç kullanımına dair endişeleri artırıyor. İnsan hakları örgütleri, göçmenlere yönelik ekipmanların iç protestolarda kullanılmasının "askerileşmiş polislik" eğilimini gösterdiğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa ve İngiltere arasındaki göç fonu tartışması, Türkiye'nin de yakından takip ettiği bir konu. Türkiye, 2016 AB-Türkiye mutabakatı çerçevesinde düzensiz göçü engellemek için AB'den mali destek alıyor ve bu fonların kullanımı zaman zaman eleştiriliyor. Fransa'daki olay, benzer fonların amacı dışında kullanılabileceğini göstererek Türkiye'nin elini güçlendirebilir. Ayrıca Avrupa'da yükselen polis şiddeti ve göçmen karşıtı politikalar, Türkiye'nin AB ile ilişkilerinde insan hakları boyutunu öne çıkarmasına zemin hazırlayabilir. Türk yetkililer, AB fonlarının şeffaf kullanımı konusunda ısrarcı olmayı sürdürecektir.
