Fransa'da orta ölçekli işletmeler, yapay zeka (AI) teknolojilerini hızla benimserken, bir ankete göre bu yatırımlar henüz beklenen verimlilik ve kârlılık artışını sağlamadı. Fransa'nın önde gelen ekonomik araştırma kuruluşlarından biri tarafından yapılan çalışma, firmaların yüzde 70'inin en az bir AI aracını kullandığını ancak bunların yalnızca yüzde 15'inin önemli bir verim artışı bildirdiğini ortaya koydu. Bu durum, teknoloji yatırımlarının kısa vadede somut getiri sağlamadığı endişesini artırıyor.
Gelişmenin Arka Planı
Anket, Fransa genelinde 500 orta ölçekli firmayı kapsadı ve Ekim 2023-Ocak 2024 arasında gerçekleştirildi. Firmaların çoğunluğu, müşteri hizmetleri, pazarlama ve tedarik zinciri yönetimi gibi alanlarda AI kullanıyor. Ancak araştırmacılar, yaygın kullanıma rağmen, AI'nın üretkenlik üzerindeki etkisinin sınırlı kaldığını belirtiyor. Özellikle, firmaların yalnızca yüzde 10'u AI sayesinde maliyetlerde ciddi bir düşüş yaşarken, çalışan başına düşen çıktıda belirgin bir artış gözlemlenmedi. Bu bulgu, Fransa'da teknoloji yatırımlarının verimliliğe dönüşmesi konusundaki tartışmaları yeniden alevlendirdi. 2024 yılında Fransa, AI yatırımlarını teşvik etmek için 1 milyar avroluk bir fon ayırmıştı; ancak mevcut veriler, bu yatırımların henüz karşılığını vermediğini gösteriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Fransa'daki bu tablo, küresel çapta AI'nın ekonomik etkisine yönelik benzeri endişelerle örtüşüyor. Dünya Ekonomik Forumu ve McKinsey gibi kuruluşlar, AI'nın küresel GSYH'ye katkısının 2030 yılına kadar 13 trilyon dolara ulaşabileceğini tahmin ediyor. Ancak birçok gelişmiş ekonomi, teknolojiyi benimseme hızı ile verimlilik kazanımları arasında bir boşluk yaşıyor. Örneğin, Almanya ve Japonya'da da benzer eğilimler görülüyor. Bu durum, AI'nın yaygınlaşması için sadece yatırım değil, aynı zamanda uygun altyapı, eğitim ve iş süreçlerinde köklü değişiklikler gerektiğini ortaya koyuyor. Fransa'daki kobi ve orta ölçekli firmaların performansı, Avrupa Birliği'nin dijital dönüşüm hedefleri açısından kritik bir gösterge. AB, 2030 yılına kadar şirketlerin yüzde 75'inin AI kullanmasını hedefliyor; ancak mevcut verimlilik artışının yavaşlığı, bu hedefe ulaşmayı zorlaştırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de benzer bir süreç yaşanıyor; şirketler AI yatırımlarına yönelse de somut verimlilik artışı henüz sınırlı. Bu durum, Türk iş dünyasına AI'nın kısa vadeli bir çözüm değil, uzun vadeli bir dönüşüm aracı olduğunu gösteriyor. Türkiye'nin, teknoloji transferi ve AR-GE teşvikleri konusunda Fransa'nın deneyimlerinden ders çıkarması, özellikle KOBİ'lerin dijital dönüşüm sürecini hızlandırabilir. Ayrıca, Türkiye'nin AB ile entegrasyon hedefleri doğrultusunda, AI benimseme stratejilerini verimlilikle ilişkilendirmesi önem taşıyor.
