Fransa'da aşırı sağcı Ulusal Birlik (RN) partisinin lideri Marine Le Pen'in, Avrupa Parlamentosu fonlarını zimmetine geçirmek suçundan mahkum edilmesinin ardından temyiz mahkemesi kararı bozdu. Paris Temyiz Mahkemesi, Le Pen'in mahkumiyetini onamakla birlikte hapis cezasını 4 yıldan 2 yıla indirdi ve siyasi yasak süresini 5 yıldan 3 yıla düşürdü. Karar, Le Pen'in 2027 cumhurbaşkanlığı seçimlerine katılmasına olanak tanıyor. Mahkeme, Le Pen'in cezasının 2 yılını elektronik kelepçe ile ev hapsinde geçirmesine, kalan 2 yılını ise para cezasına çevrilmesine hükmetti. Karar, Fransız siyasetinde büyük yankı uyandırdı.
Gelişmenin arka planı
Marine Le Pen, 2004-2016 yılları arasında Avrupa Parlamentosu'nda görev yaparken, partisinin diğer üyeleriyle birlikte AB fonlarını usulsüz kullanmakla suçlanıyordu. İddiaya göre, Le Pen ve ekibi, AP tarafından asistan maaşları için ayrılan yaklaşık 7 milyon avroluk fonu, Fransa'daki parti faaliyetlerinde kullandı. Alt mahkeme, Mart 2024'te Le Pen'i suçlu bularak 4 yıl hapis cezasına çarptırmış ve 5 yıl süreyle seçilme hakkından men etmişti.
Le Pen, kararı 'siyasi bir karar' olarak nitelendirerek temyize gitmişti. Temyiz mahkemesi, suçun niteliğini kabul etmekle birlikte, cezanın orantılı olmadığına karar verdi. Mahkeme başkanı, 'Cezanın ciddiyeti, sanığın siyasi kariyerini sonlandırma potansiyeli taşıyordu ve bu, demokratik bir toplumda orantısız müdahale olarak değerlendirilmiştir' dedi.
Karar, Fransız kamuoyunda ikiye bölünmüş durumda. Le Pen destekçileri kararı 'adaletin zaferi' olarak görürken, muhalifleri 'yozlaşmış bir siyasetçinin kurtulması' olarak yorumluyor. Sosyalist Parti lideri Olivier Faure, 'Bu karar, hukukun üstünlüğüne gölge düşürmüştür' açıklamasında bulundu.
Bölgesel veya küresel boyut
Marine Le Pen'in cumhurbaşkanlığı yolunun açılması, Avrupa genelinde aşırı sağın yükselişi açısından önemli bir kilometre taşı olarak değerlendiriliyor. Fransa, AB'nin kurucu üyesi ve en önemli ikinci ekonomisi konumunda. Le Pen'in olası bir cumhurbaşkanlığı, AB'nin bütünlüğünü ve Avrupa entegrasyonunu tehdit edebilir. Le Pen, kampanya vaatleri arasında Fransa'nın AB'den çıkışı (Frexit) olmasa da, AB karşıtı söylemleri ve ulusalcı politikalarıyla biliniyor.
Uzmanlar, Le Pen'in popülaritesinin arttığı bir dönemde bu kararın, 2027 seçimlerine kadar siyaset sahnesinde kalmasını sağlayacağını belirtiyor. Anketlere göre Le Pen, mevcut Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un ardından ikinci en güçlü aday konumunda. Macron'un ikinci dönemi sınırlı olduğu için 2027'de yarışamayacak. Le Pen'in en güçlü rakibi, merkez sağdan Cumhuriyetçiler partisinden bir aday veya aşırı solcu Jean-Luc Mélenchon olabilir.
Karar, Almanya, İtalya ve İspanya gibi diğer AB ülkelerinde de yakından takip ediliyor. Özellikle İtalya'da aşırı sağcı Başbakan Giorgia Meloni'nin iktidarda olduğu bir dönemde, Le Pen'in yükselişi Avrupa'da sağ dalgayı güçlendirebilir. Bu durum, AB'nin ortak dış politika, göç ve iklim politikaları gibi alanlarda daha fazla bölünmeye yol açabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Marine Le Pen'in cumhurbaşkanlığı yolunun açılması, Türkiye-AB ilişkileri açısından doğrudan bir etki yaratmasa da, dolaylı olarak önem taşıyor. Le Pen, daha önceki açıklamalarında Türkiye'nin AB üyeliğine karşı çıkmış ve sığınmacı karşıtı söylemleriyle biliniyor. Eğer 2027'de cumhurbaşkanı seçilirse, Fransa'nın Türkiye'ye yönelik politikalarında sertleşme beklenebilir. Ayrıca, Le Pen'in NATO içinde daha ulusalcı bir tutum izlemesi, Türkiye'nin ittifak içindeki konumunu etkileyebilir. Ancak şu an için karar, sadece iç hukuki bir gelişme olarak değerlendirilmelidir. Türkiye'nin, Fransa'daki siyasi gelişmeleri dikkatle izlemesi ve olası senaryolara hazırlıklı olması yerinde olacaktır.
