Fransa'yı ve Avrupa'nın büyük bölümünü bir haftayı aşkın süredir etkisi altına alan yoğun sıcak hava dalgası, başkent Paris'te sağlık sistemini yeniden kırılma noktasına getirdi. 2003 yazında yaşanan ve on binlerce kişinin ölümüyle sonuçlanan tarihi sıcak hava felaketinin izleri henüz silinmemişken, yetkililer bu kez daha hazırlıklı yakalanmak için acil durum protokollerini devreye soktu. Paris'in en büyük hastanelerinden Hôpital Européen Georges-Pompidou'da oluşturulan kriz masası, yaşlı ve kronik hastalar başta olmak üzere yüksek risk grubundakilerin durumunu anlık takip ediyor.
Sıcak Hava Dalgası ve Sağlık Sistemi Üzerindeki Baskı
Meteoroloji yetkililerine göre sıcaklıkların mevsim normallerinin 8 ila 12 derece üzerine çıktığı Fransa'da, özellikle Paris ve çevresinde termometreler 40 santigrat dereceyi aştı. Avrupa'nın birçok ülkesinde rekor sıcaklıklar kaydedilirken, Fransa daha önce 2003 yılında aynı dönemde yaşadığı travmanın etkisiyle alarm durumuna geçti. 2003 yazında sıcak hava dalgası, yetersiz sağlık altyapısı ve geç müdahale nedeniyle yaklaşık 15 bin kişinin hayatını kaybetmesine yol açmıştı. Bu kez hazırlıklar daha erken başlatılmış durumda. Başkentteki büyük hastanelerde acil servisler genişletilirken, yaşlı bakım evlerinde soğutma sistemleri devreye sokuldu. France 24 muhabiri Antonia Kerrigan'ın Hôpital Européen Georges-Pompidou'dan aktardığına göre, son bir haftada sıcak çarpması ve buna bağlı rahatsızlıklarla başvuran hasta sayısı yüzde 40 oranında arttı. Cerrahi operasyonlar ertelenirken, acil olmayan poliklinik hizmetleri durduruldu.
Paris Büyükşehir Belediyesi, şehrin belirli noktalarında halka açık soğutma merkezleri kurarken, su dağıtım noktalarının sayısını artırdı. Okullarda sınavlar iptal edildi, açık hava etkinliklerine sınırlama getirildi. Hükümet Sözcüsü yaptığı açıklamada, “2003'ten ders çıkardık. Artık hava durumu uyarılarına anlık tepki veren bir sistemimiz var. Ancak vatandaşlarımızın da sağduyulu davranması hayati önem taşıyor.” çağrısında bulundu.
Avrupa'yı Saran Kriz: İklim Değişikliğinin Yeni Yüzü
Avrupa genelinde etkili olan sıcak hava dalgası, sadece Fransa ile sınırlı değil. İspanya ve Portekiz'de 45 dereceyi bulan sıcaklıklar, orman yangınlarını tetiklerken; İngiltere'de meteoroloji ofisi ilk kez ‘aşırı sıcak’ uyarısı yayımladı. Alman Sağlık Bakanı, ülkede sıcaklığa bağlı ölümlerin arttığını doğruladı. Uzmanlar, bu tür aşırı hava olaylarının sıklığının iklim değişikliği nedeniyle arttığına dikkat çekiyor. Avrupa Çevre Ajansı verilerine göre, 2000-2020 yılları arasında aşırı sıcaklık kaynaklı ölümler yüzde 30 arttı. Fransa Ulusal Sağlık Enstitüsü'nün modellemesine göre, mevcut dalganın 2003 benzeri bir felakete dönüşmemesi için alınan önlemler kritik rol oynuyor. Ancak sağlık sistemindeki personel eksikliği ve artan hasta yoğunluğu endişe yaratıyor. HE Government Relations firmasının analizine göre, bu kriz AB liderlerinin iklim değişikliğiyle mücadele politikalarını yeniden gözden geçirmesine neden olabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Avrupa'da yaşanan bu sıcak hava dalgası, iklim değişikliğinin küresel bir sağlık ve güvenlik tehdidi olduğunu bir kez daha hatırlatmaktadır. Türkiye de benzer sıcak hava dalgalarına maruz kalabilir; bu nedenle Fransa'nın 2003'ten çıkardığı dersler, ülkemiz sağlık ve afet yönetim sistemi için önemli bir referans sunmaktadır. Ayrıca AB ile ilişkilerde iklim değişikliğiyle mücadele politikalarının uyumlaştırılması, Türkiye'nin Yeşil Mutabakat'ın bir parçası olması açısından stratejik önem taşımaktadır. Sıcak hava dalgalarının turizm sezonunu etkilemesi veya tarım ürünlerine zarar vermesi gibi olası ekonomik etkiler de yakından izlenmelidir.
