Avrupa Birliği Kriz Yönetiminden Sorumlu Komiseri Janez Lenarčič, Fransa'nın güneybatısındaki orman yangınlarıyla mücadele sürerken, yangın önleme ve orman yönetimi için daha fazla fon ayrılması gerektiğini vurguladı. Lenarčič, ABC News'e yaptığı açıklamada, 'İklim değişikliği nedeniyle orman yangınları artık yalnızca Akdeniz ülkelerinin sorunu değil; Avrupa genelinde ciddi bir tehdit haline geldi.' dedi. Fransa'nın Gironde bölgesinde binlerce itfaiyeci, haftalardır devam eden ve on binlerce hektarlık alanı kül eden yangınlarla mücadele ediyor. Yetkililer, yangınların kontrol altına alınması için uluslararası yardım çağrısında bulunurken, AB'nin yangın söndürme uçakları da bölgeye sevk edildi. Bu kriz, iklim değişikliğinin Avrupa'daki etkilerini bir kez daha gözler önüne sererken, kıtanın kriz yönetimi kapasitesini de test ediyor.
Fransa'daki yangın krizi ve AB'nin yanıtı
Fransa'nın Gironde bölgesinde 12 Temmuz'da başlayan yangınlar, kısa sürede büyüyerek Landiras ve La Teste-de-Buch bölgelerinde etkili oldu. Ekiplerin yoğun çabalarına rağmen yangınlar, yaklaşık 20 bin hektarlık alanı tahrip etti; on binlerce kişi tahliye edildi. Yangınlar, daha önce görülmemiş bir hızla yayılarak hem yerleşim yerlerini hem de doğal yaşamı tehdit etti. Fransa İçişleri Bakanı Gérald Darmanin, 'İklim değişikliğiyle mücadelede artık yeni bir döneme girdik; bu yangınlar, alışılagelmiş yaz yangınlarından çok daha şiddetli.' ifadelerini kullandı. AB, yangınlarla mücadele için iki Canadair tipi uçak ve 360 itfaiyeciyi bölgeye gönderdi. Ancak Komiser Lenarčič, bu tür müdahalelerin yetersiz kalabileceğini belirterek, 'Sürekli yangın söndürmek yerine, yangınların başlamasını engellemek için önleyici tedbirlere yatırım yapmalıyız. Ormanların bakımı, yangın güvenliği koridorları ve erken uyarı sistemleri hayati önem taşıyor.' dedi. Avrupa Komisyonu, üye ülkelere iklim değişikliğine uyum ve afet risklerini azaltma konusunda rehberlik eden yeni bir strateji üzerinde çalışıyor.
Fransa'daki yangınlar, sadece ulusal değil, aynı zamanda Avrupa genelinde bir dayanışma sınavına dönüştü. Almanya, Yunanistan ve İsveç gibi ülkeler itfaiye ekipleri göndererek Fransa'ya destek oldu. AB'nin Sivil Koruma Mekanizması kapsamında koordine edilen bu yardımlar, üye ülkeler arasındaki iş birliğinin önemini ortaya koydu. Ancak uzmanlar, bu tür krizlerin sıklığının artacağına dikkat çekerek, daha kapsamlı ve kalıcı çözümler gerektirdiğini vurguluyor. Avrupa Orman Yangınları Bilgi Sistemi'ne göre, 2022 yılı Avrupa'da son on yılın en şiddetli yangın sezonu olarak kayıtlara geçti; İspanya, Portekiz ve Hırvatistan'da da büyük yangınlar yaşandı.
İklim değişikliği ve Avrupa'nın geleceği
Uzmanlar, artan sıcaklıklar ve kuraklığın orman yangınlarını tetiklediğini belirtiyor. Avrupa Çevre Ajansı verilerine göre, kıta 1980'lerden bu yana her yıl ortalama 30 bin hektar ormanlık alanını yangınlara kaybetti. Ancak son yıllarda bu rakam hızla artış gösterdi. IPCC'nin son raporu, Akdeniz havzasının iklim değişikliğine en duyarlı bölgelerden biri olduğunu ve yangın mevsiminin uzayacağını öngörüyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, yangın bölgelerini ziyaret ederek 'Bu yaz, iklim değişikliğinin somut bir kanıtıdır. Ülke olarak ormanlarımızı korumak ve gelecek nesillere aktarmak için daha fazla çaba göstermeliyiz.' açıklamasında bulundu. Hükümet, orman yangınlarıyla mücadele için özel bir fon oluşturmayı ve itfaiye teşkilatını güçlendirmeyi planlıyor. Öte yandan, AB Komisyonu, 'Avrupa Yeşil Mütabakatı' çerçevesinde iklim değişikliğiyle mücadeleyi hızlandırmak istiyor. Ancak bazı çevreler, bu hedeflerin yeterli olmadığını ve daha radikal adımlar atılması gerektiğini savunuyor.
Fransa'daki yangınlar, aynı zamanda Avrupa'nın kriz yönetimi kapasitesini de tartışmaya açtı. AB'nin mevcut yangın söndürme filosu sınırlı sayıda uçaktan oluşuyor; bu da birden fazla ülkede eşzamanlı yangınlar çıktığında yetersiz kalabiliyor. Komiser Lenarčič, kısa vadede filonun güçlendirilmesi gerektiğini, ancak asıl çözümün önleme olduğunu vurguluyor. 'Her avro önleme için harcanırsa, gelecekte söndürme için yüzlerce avro tasarruf edilir.' diyen Lenarčič, üye ülkeleri orman yönetimi planlarını güncellemeye çağırdı. Bu kriz, Avrupa'nın iklim değişikliğine uyum sağlama ve afet risklerini azaltma konusundaki hazırlık düzeyinin sorgulanmasına neden oldu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa'daki yangın krizi, Türkiye için önemli dersler içeriyor. Türkiye, 2021 yılında Akdeniz ve Ege kıyılarında yaşanan büyük orman yangınlarıyla benzer bir deneyim yaşamıştı. Küresel ısınmanın etkisiyle yangın mevsimlerinin uzayacağı öngörülüyor; bu nedenle Türkiye'nin orman yangınlarıyla mücadele kapasitesini artırması, önleme ve erken uyarı sistemlerine yatırım yapması gerekiyor. Ayrıca AB'nin iklim değişikliği politikaları, Türkiye'nin Yeşil Mutabakat'a uyum sürecini hızlandırmasını gerektiriyor. Türkiye'nin yangın söndürme uçakları ve helikopterleri konusundaki ihtiyacı, bu tür krizlerin uluslararası iş birliğiyle aşılabileceğini gösteriyor.
