Fransa, haziran ayının son haftasında yaşanan şiddetli sıcak hava dalgasının ardından siyasi bir fırtınayla karşı karşıya. Yeşiller Partisi milletvekilleri, hükümetin aşırı sıcaklarla mücadeledeki başarısızlığını gerekçe göstererek Perşembe günü (2 Temmuz) Meclis'e bir güvensizlik önergesi sundu. Önergenin kabul edilip edilmeyeceği henüz belli değil ancak bu hamle, hükümetin iklim krizi karşısındaki hazırlıksızlığına yönelik artan öfkeyi gözler önüne seriyor. Öte yandan ülke, önümüzdeki hafta üçüncü bir aşırı sıcak hava dalgasıyla daha karşı karşıya kalabileceği uyarılarıyla sarsılıyor.
Sıcak Hava Dalgasının Yönetimindeki Başarısızlık
Yeşiller Partisi'nin verdiği gensoru önergesi, 24-28 Haziran tarihleri arasında etkili olan ve bazı bölgelerde sıcaklıkların 45 santigrat dereceye kadar ulaştığı aşırı sıcak hava dalgasına hükümetin müdahalesini hedef alıyor. Önergede, hükümetin erken uyarı sistemlerini etkin kullanamadığı, sağlık sektörünü yeterince hazırlamadığı ve özellikle yaşlılar ile evsizler gibi savunmasız grupları korumak için yeterli önlem almadığı belirtiliyor.
Geçen yıl yaşanan ölümcül sıcak hava dalgasından ders çıkarıldığını iddia eden hükümet, bu kez de eleştirilerin odağında. Sağlık Bakanlığı'nın yayımladığı verilere göre, Haziran sıcak hava dalgası sırasında acil servis başvuruları yüzde 30 artarken, sıcak çarpması nedeniyle hastaneye kaldırılanların sayısı geçen yılın aynı dönemine göre iki katına çıktı.
Yeşiller Partisi lideri Julien Bayou, gensoru önergesini sunarken yaptığı açıklamada, "Vatandaşlarımızı korumak hükümetin temel görevidir. Bu görev yerine getirilmediğinde, siyasi sorumluluk kaçınılmazdır" dedi. Önergenin kabulü için 289 milletvekilinin desteği gerekiyor; mevcut siyasi dengeler göz önüne alındığında bu sayıya ulaşmak zor görünüyor. Ancak bu hareket, iklim değişikliğiyle mücadelede hükümete yönelik baskıyı artıracak.
İklim Krizi ve Siyasi Kriz Arasında Fransa
Fransa, son yıllarda sıklaşan ve şiddetlenen sıcak hava dalgalarıyla mücadele ediyor. Ülke, 2020 yılında da benzer bir sıcak hava dalgası yaşamış; o dönemde 10 binden fazla ölüm bildirilmişti. Haziran 2024'teki sıcak hava dalgası ise henüz ölüm sayısı açıklanmamakla birlikte, sağlık yetkilileri geçen yıla oranla daha fazla can kaybı olabileceğini belirtiyor.
Uzmanlar, küresel ısınmanın etkisiyle Avrupa'da sıcak hava dalgalarının daha sık ve yoğun yaşanacağını vurguluyor. Fransız İklim Bilimleri Enstitüsü'nün (IPSL) verilerine göre, ülkedeki ortalama sıcaklık 1900 yılından bu yana 1.7 santigrat derece arttı ve bu artışın hız kesmeden devam etmesi bekleniyor. Hükümet, 2030 yılına kadar karbon emisyonlarını yüzde 40 azaltma taahhüdünde bulunmuş olsa da, çevre örgütleri bu hedefin yetersiz olduğunu ve uygulamada ciddi eksiklikler bulunduğunu savunuyor.
Öte yandan, gensoru önergesi Fransa'daki siyasi iklimi de ısıtıyor. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un partisi Rönesans ve müttefiklerinin Meclis'te çoğunluğu bulunmuyor; dolayısıyla Yeşiller'in önergesinin diğer muhalefet partileri tarafından da desteklenmesi halinde hükümet düşme tehlikesiyle karşı karşıya kalabilir. Ancak Sosyalist Parti ve Sol İttifak'ın bu önergede Yeşiller'e eşlik edip etmeyeceği henüz net değil.
Fransa, aynı zamanda önümüzdeki hafta yeni bir sıcak hava dalgasının beklendiği uyarılarıyla sarsılıyor. Meteoroloji yetkilileri, özellikle güney bölgelerinde sıcaklıkların 40 derecenin üzerine çıkabileceğini ve bu durumun orman yangını riskini de beraberinde getirdiğini belirtiyor. Hükümet, bu kez daha hızlı hareket edeceğini açıklamış olsa da, yaşanan son olaylar kamuoyunun güvenini sarsmış durumda.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa'daki bu gelişme, Türkiye'nin de benzer iklim riskleriyle karşı karşıya olduğu gerçeğini hatırlatıyor. Türkiye, Akdeniz havzasında yer alması nedeniyle sıcak hava dalgaları ve orman yangınlarına karşı oldukça hassas. Fransa'da hükümetin yetersiz kalması, Türkiye'de de afet yönetimi ve iklim uyum politikalarının ne denli önemli olduğunu bir kez daha gösteriyor. Ayrıca, AB üyelik sürecinde olan Türkiye için AB ülkelerindeki iklim politikalarındaki aksaklıklar, müzakere sürecinde referans olarak kullanılabilir. Son olarak, aşırı hava olaylarının tarım ve turizm gibi Türkiye ekonomisinin kilit sektörlerine etkisi, bu tür krizlerin küresel boyutunun Ankara tarafından da yakından takip edilmesini gerektiriyor.
