Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 18 Eylül Cuma günü yaptığı açıklamada, Rusya'nın son haftalarda Fransa'ya yönelik hibrit saldırılarını yoğunlaştırdığını belirterek, bu saldırılara karşılık verileceğini söyledi. Macron'un açıklaması, Paris'in Moskova ile artan geriliminde yeni bir aşamaya işaret ediyor. Fransa, Avrupa Birliği ve NATO içinde Rusya'ya karşı sert tutumuyla bilinirken, son dönemde siber saldırılar, dezenformasyon kampanyaları ve kritik altyapıya yönelik sabotaj girişimleriyle karşı karşıya.
Hibrit Tehditlerin Arka Planı
Rusya'nın Fransa'ya yönelik hibrit saldırıları, 2022'de Ukrayna işgalinin başlamasından bu yana Batı ile Moskova arasındaki ilişkilerin kopma noktasına gelmesiyle paralel olarak arttı. Fransa, Ukrayna'ya askeri ve mali destek sağlayan ülkelerin başında geliyor. Macron, Şubat 2024'te yaptığı açıklamada Rusya'nın yenilgisinin Avrupa güvenliği için şart olduğunu söylemiş, hatta NATO askerlerinin Ukrayna'ya konuşlandırılması ihtimalini gündeme getirmişti. Bu açıklamalar Kremlin'in tepkisini çekmişti.
Fransa'da son aylarda meydana gelen bazı olaylar, Rusya'nın hibrit savaş yöntemlerine işaret ediyor. Paris'in ev sahipliği yapacağı 2024 Yaz Olimpiyatları öncesinde Rusya kaynaklı dezenformasyon kampanyaları ve siber saldırı girişimleri tespit edilmişti. Ayrıca, ülke genelinde demiryolu ağlarına yönelik sabotaj girişimleri, mezarlıklara yapılan saldırılar ve seçim süreçlerine müdahale iddiaları gündeme gelmişti. Fransız istihbarat birimleri, bu eylemlerin arkasında Rus istihbarat servislerinin (FSB, SVR, GRU) olduğunu değerlendiriyor.
Hibrit tehditler, askeri olmayan ancak düşmanca nitelik taşıyan eylemleri kapsıyor: siber saldırılar, dezenformasyon, casusluk, sabotaj, enerji kesintileri ve göçmen akınlarını manipüle etme gibi yöntemler. NATO ve AB, Rusya'nın bu tür eylemlerini 'hibrit saldırganlık' olarak tanımlıyor ve kolektif savunma mekanizmalarını devreye sokma konusunu tartışıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Fransa'nın karşı karşıya olduğu tehdit, yalnızca Paris'i değil, tüm Avrupa'yı ilgilendiriyor. Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı, Batı'nın birliğini test ederken, Moskova'nın hibrit saldırıları Avrupa'nın kritik altyapısını, demokratik süreçlerini ve toplumsal dayanıklılığını hedef alıyor. Almanya, Polonya, Baltık ülkeleri ve İngiltere de benzer saldırılara maruz kalıyor. NATO, 2023 Vilnius Zirvesi'nde hibrit tehditlere karşı savunma hatlarını güçlendirme kararı almıştı.
Fransa'nın yanıtı, caydırıcılık ve savunma kapasitesini artırmaya yönelik olacak. Macron hükümeti, siber güvenlik yatırımlarını artırmış, istihbarat paylaşımını güçlendirmiş ve Avrupa düzeyinde ortak savunma projelerine öncelik vermiş durumda. Ayrıca, Rusya'ya yönelik yaptırımların sıkılaştırılması ve enerji bağımsızlığının hızlandırılması gündemde.
Uzmanlar, Rusya'nın hibrit saldırılarının amacının, Batı'nın Ukrayna'ya desteğini zayıflatmak, toplumsal kutuplaşmayı derinleştirmek ve Avrupa'nın karar alma mekanizmalarını felç etmek olduğunu belirtiyor. Bu tür saldırılar, askeri çatışmanın eşiğinde ama onun altında bir 'gri bölge' stratejisi izliyor. Fransa'nın tepkisi, diğer Avrupa ülkeleri için de bir model oluşturabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa'nın Rusya ile artan hibrit gerilimi, Türkiye'yi doğrudan ilgilendiriyor. Türkiye, NATO üyesi olarak kolektif savunma yükümlülükleri kapsamında Batı'nın Rusya'ya karşı tutumunu desteklemekle birlikte, Rusya ile ekonomik ve enerji bağımlılığı nedeniyle denge politikası izliyor. Rusya'nın Avrupa'ya yönelik hibrit saldırıları, Karadeniz'deki güvenlik dengelerini de etkileyebilir. Türkiye, hem Batı ile ilişkilerini korumak hem de Moskova ile diyaloğu sürdürmek zorunda. Ayrıca, artan gerilim, Türkiye'nin enerji güvenliği ve ticaret yolları üzerinde risk oluşturuyor. Ankara, olası bir yeni yaptırım dalgasında ekonomik olarak olumsuz etkilenmemek için diplomasiyi önceliklendirmeli.
