Fransa İçişleri Bakanı Sébastien Lecornu, ülkenin iç istihbarat birimi DGSI'nin (Direction Générale de la Sécurité Intérieure) Amerikan teknoloji şirketi Palantir Technologies ile olan sözleşmesini feshedeceğini ve yerine Fransız yazılım firması ChapsVision ile çalışacağını duyurdu. 7 Şubat 2025 sabahı yapılan açıklamada, kararın ulusal güvenlik ve dijital egemenlik gerekçeleriyle alındığı belirtildi.
Gelişmenin arka planı
Palantir, ABD merkezli bir veri analitiği ve yapay zeka şirketi olarak özellikle savunma ve istihbarat alanında hizmet veriyor. Şirketin kurucu ortağı Peter Thiel'in ABD sağcı çevreleriyle yakın bağları, Avrupa'da bazı hükümetlerin endişelenmesine neden oluyordu. Fransa, son yıllarda stratejik sektörlerde yabancı bağımlılığını azaltma politikası izliyor. DGSI, Palantir ile olan sözleşmesini 2023 yılında uzatmış ancak Ocak 2025'te yapılan yeni ihale değerlendirmesinde ChapsVision'ın teklifinin hem teknik hem de mali açıdan daha avantajlı olduğu gerekçesiyle tercih edildi. ChapsVision, savunma ve istihbarat alanında faaliyet gösteren, Fransız devletine ait hisselerin de bulunduğu bir teknoloji şirketi olarak öne çıkıyor.
Karar, Fransa'nın Avrupa dijital egemenliği bağlamında attığı en somut adımlardan biri olarak değerlendiriliyor. Daha önce de Almanya ve Polonya, benzer gerekçelerle bazı Amerikan teknoloji ürünlerini kamu ihalesinden çıkarmıştı. Fransa, özellikle 5G ve bulut bilişim alanında Avrupa merkezli alternatifleri teşvik ediyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu gelişme, ABD ile Avrupa arasında giderek artan teknoloji ve veri egemenliği geriliminin bir yansıması. Avrupa Birliği, 2024 yılında kabul ettiği Dijital Egemenlik Stratejisi ile üye ülkelerin stratejik altyapılarda ABD ve Çin kaynaklı teknolojilere bağımlılığını azaltmayı hedefliyor. Palantir'in Fransa'dan çıkarılması, bu stratejinin uygulamadaki en somut örneği olarak kabul edilebilir. Diğer Avrupa ülkelerinin de benzer adımlar atması bekleniyor. Ancak karar, NATO içinde veri paylaşımı ve istihbarat işbirliği açısından soru işaretleri yaratıyor. ABD'li yetkililer, özel sektör firmalarının bu tür kararların transatlantik güven işbirliğini zayıflatabileceğini dile getirmişti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa'nın Palantir'i terk etmesi, Türkiye'nin dijital egemenlik ve istihbarat teknolojilerinde yerli çözümler geliştirme çabalarıyla benzer bir yaklaşımı yansıtıyor. Türkiye, MİT ve Emniyet gibi kurumlarında yabancı yazılımlara bağımlılığı azaltmak için 2023'te başlatılan 'Yerli ve Milli Veri Analitiği Platformu' projesiyle bu alana yatırım yapıyor. Fransa'nın bu hamlesi, Türk hükümetine yerli alternatiflerin uluslararası alanda da kabul gördüğünü gösteren bir referans olabilir. Ayrıca, Türkiye'nin savunma sanayiinde elde ettiği başarıların benzerini istihbarat yazılımlarında da gerçekleştirme potansiyeline işaret ediyor. Ancak, Türkiye'nin NATO üyesi olarak veri paylaşım standartlarına uyum sağlaması açısından Fransa gibi tamamen yerli çözüme geçmesi halinde teknik uyum sorunları yaşayabileceği unutulmamalı.
