Fransa'da aşırı sağcı Ulusal Birlik (RN) partisinin lideri Marine Le Pen, Avrupa Parlamentosu fonlarını usulsüz kullanma suçundan aldığı mahkumiyetin ardından temyiz mahkemesinin kararıyla elektronik kelepçe takmak zorunda kaldı. Paris Temyiz Mahkemesi, Le Pen'in 2024 yılında mahkum edilmesine yol açan kararı onayarak, siyasetçinin dört yıl hapis cezasının ev hapsine çevrilmesi koşuluyla elektronik kelepçe ile izlenmesine hükmetti. Karar, Fransa siyasetinde büyük yankı uyandırırken, Le Pen'in 2027 cumhurbaşkanlığı seçimlerine yönelik planlarını doğrudan etkileyebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Le Pen'e yöneltilen suçlamalar ve yargı süreci
Marine Le Pen, 2004-2016 yılları arasında Avrupa Parlamentosu'nda milletvekili olarak görev yaparken, ofis bütçesinden usulsüz harcamalar yaptığı gerekçesiyle yargılanıyordu. Savcılık, Le Pen'in parlamentodaki yardımcılarını aslında parti işleri için kullandığını, bu nedenle AB fonlarını kötüye kullandığını iddia etti. 2024 yılında görülen davada mahkeme, Le Pen'i zimmetine para geçirme suçundan mahkum ederek dört yıl hapis cezasına çarptırmıştı. Cezanın bir kısmı ertelenirken, Le Pen'in iki yılını elektronik kelepçe ile ev hapsinde geçirmesi kararlaştırılmıştı. Temyiz mahkemesi bu kararı onayarak, Le Pen'in derhal elektronik kelepçe takmasına hükmetti.
Le Pen, kararı "siyasi bir karar" olarak nitelendirirken, avukatları Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvurmayı planladıklarını duyurdu. Ancak hukuk uzmanları, temyiz sürecinin uzun yıllar sürebileceğini ve bu süre zarfında Le Pen'in seçim kampanyası yürütmesinin fiilen imkansız hale geldiğini belirtiyor. Karar, sadece Le Pen için değil, partisi RN için de ciddi bir darbe anlamına geliyor. Parti, 2027 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Le Pen'in adaylığını öngörüyordu ancak bu karar, adaylık sürecini belirsizliğe sürüklüyor.
Fransa siyasetinde yankılar ve uluslararası boyut
Karar, Fransa siyasetinde sağ ve sol kesimlerden farklı tepkiler aldı. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un partisi Rönesans, yargı kararlarına saygı duyulması gerektiğini belirtirken, aşırı sağcı kesimler kararı "hukuki darbe" olarak nitelendirdi. Ulusal Birlik partisi lideri Jordan Bardella, Le Pen'in masum olduğunu savunarak kararı kınadı. Avrupa genelinde aşırı sağ partiler, Le Pen'e destek mesajları yayımladı. İtalya'nın aşırı sağcı lideri Matteo Salvini, "Avrupa'daki sağcı liderlere yönelik hedef almalar" olarak tanımladığı kararlara karşı birlik çağrısı yaptı. Karar, aynı zamanda Avrupa kurumlarının fon kullanımına ilişkin denetim mekanizmalarının sıkılaştırılması yönündeki tartışmaları yeniden gündeme getirdi. Özellikle Avrupa Parlamentosu'nda görev yapmış birçok siyasetçinin benzer suçlamalarla karşı karşıya kalması, AB'nin mali kurallarının daha şeffaf hale getirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Avrupa Birliği ile ilişkileri bağlamında dolaylı da olsa önem taşıyor. Le Pen'in mahkumiyeti, AB kurumlarına yönelik güveni zedeleyebilecek bir nitelik taşırken, Türkiye'nin AB'ye uyum sürecinde mali denetim ve hesap verebilirlik gibi konulardaki hassasiyetini artırabilir. Ayrıca, aşırı sağın yükselişi karşısında AB'nin hukuki mekanizmalarının işleyişi, Türkiye gibi aday ülkelerin reform takvimini etkileyebilir. Le Pen'in Türkiye'nin AB üyeliğine karşı çıkan bir siyasetçi olması da kararın Türkiye'nin lehine bir gelişme olarak yorumlanmasına neden olabilir.
