Fransa Maliye Bakanı Roland Lescure, kamu maliyesinde kalıcı bir iyileşme sağlamak amacıyla 2027 yılına kadar bütçe açığını gayri safi yurtiçi hasılanın (GSYH) yüzde 5'inin altına düşürmeyi hedeflediklerini açıkladı. Lescure, önümüzdeki yıl için hazırlanacak mali yasa tasarısının bu hedef doğrultusunda şekilleneceğini ve parlamentonun büyük olasılıkla bütçeyi onaylayacağını belirtti. Fransa, Avrupa Birliği'nin Maastricht kriterleri gereği bütçe açığını GSYH'nin yüzde 3'ünün altında tutmakla yükümlü olsa da, pandemi sonrası artan harcamalar ve enerji krizi nedeniyle bu oran 2023'te yüzde 5,5'e kadar yükselmişti. Hükümet, kemer sıkma önlemleri yerine büyüme odaklı bir strateji izleyerek açığı kademeli olarak azaltmayı planlıyor.
Hedefin Arka Planı: Mali Disiplin ve Siyasi Dengeler
Fransa, avro bölgesinin en büyük ikinci ekonomisi olarak mali disiplin konusunda Brüksel'in yakın takibinde. 2024 yılı itibarıyla kamu borcu GSYH'nin yüzde 112'sine ulaşmış durumda. Lescure, 2025 bütçesinde vergi artışı yerine kamu harcamalarının verimliliğini artırmaya odaklanacaklarını söyledi. Özellikle enerji sübvansiyonlarının aşamalı olarak kaldırılması ve sosyal yardımların hedeflenmesi öngörülüyor. Ancak Meclis'te çoğunluğu bulunmayan hükümetin, muhalefetin desteğini almak için tavizler vermesi gerekebilir. Lescure, “Parlamentonun sorumluluk bilinciyle hareket edeceğine inanıyorum. Fransa'nın güvenilirliği söz konusu” dedi.
Küresel ve Bölgesel Boyut: Avrupa'nın Mali Kuraları ve Piyasalar
Fransa'nın mali hedefleri, avro bölgesinin genel ekonomik istikrarı açısından kritik. Almanya'nın ardından en büyük katkıyı sağlayan Fransa'nın bütçe disiplinini sağlamaması, AB'nin yeni mali kurallarının güvenilirliğini zedeleyebilir. Öte yandan, yatırımcılar Fransız tahvillerini yakından izliyor. Fransa'nın borçlanma maliyetleri son dönemde artış eğiliminde; 2027 hedefi piyasalara güven mesajı veriyor. Ancak bazı analistler, yüzde 5 altı hedefinin yeterince iddialı olmadığını, asıl hedefin AB'nin yüzde 3 referans değerine ulaşmak olması gerektiğini savunuyor. Lescure ise “Önce yüzde 5'in altı, sonra yüzde 3” diyerek aşamalı yaklaşımı benimsediklerini ifade etti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa'nın bütçe açığını düşürme hedefi, Türkiye ekonomisi için dolaylı ancak önemli bir gösterge niteliği taşıyor. Fransa, Türkiye'nin en büyük ticaret ortaklarından biri olmasa da avro bölgesindeki mali istikrar, Türkiye'nin ihracat pazarları ve dış finansman koşulları üzerinde etkili. Fransa'nın kemer sıkma politikalarına yönelmesi, avro/dolar paritesi ve gelişmekte olan piyasalara sermaye akışını etkileyebilir. Ayrıca, Fransa'nın AB içindeki liderlik rolü, Türkiye-AB ilişkilerinde mali disiplin konusunun gündeme gelmesine yol açabilir. Türkiye'nin kendi bütçe açığı ve cari açık sorunları göz önüne alındığında, Fransa'nın bu hamlesi benzer zorluklarla mücadele eden Türkiye için bir referans teşkil edebilir.
