Fransa'nın aşırı sağcı Ulusal Birlik (RN) partisi lideri ve başbakan adayı Jordan Bardella, ABD Başkanı Donald Trump'ın kendisine yönelik desteğini açık bir dille reddetti. 28 yaşındaki siyasetçi, Trump'ın davranışlarını “dengesiz ve sürekli değişen” olarak tanımlarken, bu hamle Avrupa'daki aşırı sağ hareketlerin ABD ile ilişkilerinde yeni bir kırılma noktasına işaret ediyor. Bardella, Fransa'nın cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde Trump'ın kendisine yönelik övgü dolu sözlerine rağmen, Amerikan başkanının siyasi tarzıyla arasına mesafe koymayı tercih etti. Bu gelişme, Avrupa'daki milliyetçi partilerin ABD yönetimiyle kurdukları ittifakların sorgulanmasına yol açarken, Fransa siyasetinde de yankı uyandırdı.
Bardella'nın Trump'a Yönelik Sert Eleştirileri
Jordan Bardella, Perşembe günü yaptığı açıklamada, Trump'ın kendisi hakkında yaptığı olumlu yorumlara rağmen ABD başkanının siyasi duruşunu eleştirdi. Fransız basınına konuşan Bardella, “Trump'ın davranışları sadece dengesiz değil, aynı zamanda son derece kararsız ve sürekli değişiyor” ifadelerini kullandı. Bardella, Trump'ın Ukrayna savaşı konusundaki tutumunu da hedef alarak, “ABD'nin Ukrayna'ya desteğini kesmesi ve Rusya'ya yönelik yaptırımları hafifletmesi kabul edilemez” dedi. Bu açıklama, Bardella'nın daha önce Ukrayna'ya askeri yardım konusunda temkinli bir pozisyon benimsemesine rağmen, Trump'ın politikalarından açıkça ayrıştığını gösteriyor. Bardella, ayrıca Trump'ın Avrupa Birliği'ne yönelik eleştirilerine de karşı çıkarak, “Avrupa'nın kendi ayakları üzerinde durması gerekiyor, ancak ABD ile işbirliği hayati önem taşıyor” şeklinde konuştu.
Bardella'nın bu çıkışı, Fransa'da yaklaşan cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde kendisini ABD'nin gölgesinden kurtarma çabası olarak yorumlanıyor. Anketlere göre şu anda ikinci turda Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un karşısında yer alan Bardella, seçmenlere bağımsız bir duruş sergilemek istiyor. Ancak RN partisinin Rusya ile tarihsel bağları ve Trump'ın popülist söylemine duyduğu sempati, Bardella'nın bu hamlesini daha da dikkat çekici kılıyor. Fransız siyaset bilimci Jean-Yves Camus, “Bardella, Trump'ın desteğini reddederek hem Avrupa'da saygınlık kazanmayı hem de aşırı sağcı seçmenin ABD karşıtı duygularını harekete geçirmeyi hedefliyor” değerlendirmesinde bulundu.
Avrupa'daki Aşırı Sağ Partilerin ABD İle İlişkileri
Bardella'nın Trump'ı reddetmesi, Avrupa'daki aşırı sağ partilerin ABD ile karmaşık ilişkisine ışık tutuyor. Bir yandan İtalya'nın Lega partisi lideri Matteo Salvini ve Macaristan Başbakanı Viktor Orban gibi isimler, Trump'ın milliyetçi ve göçmen karşıtı politikalarına açık destek verirken, diğer yandan Fransa ve Almanya'daki aşırı sağ partiler, ABD'nin küresel müdahaleciliğine mesafeli yaklaşıyor. Özellikle Fransa'da, tarihsel olarak Amerikan emperyalizmine karşı duran bir gelenek bulunuyor. RN partisinin kurucusu Jean-Marie Le Pen, 2003'te Irak işgaline karşı çıkmıştı. Bardella da bu geleneği sürdürerek, “Fransa'nın bağımsız bir dış politikası olmalı” diyor.
Ancak Bardella'nın bu tutumu, partisinin içinde de tartışmalara yol açtı. RN'nin Avrupa Parlamentosu milletvekillerinden bazıları, Trump'ın desteğinin seçimlerde avantaj sağlayabileceği görüşünde. Buna karşın, Bardella'nın danışmanları, “Fransız seçmeninin ABD müdahalesine sıcak bakmadığını” belirtiyor. Bu durum, Avrupa genelinde aşırı sağın küresel bağlantıları konusunda bir kafa karışıklığı olduğunu gösteriyor. Örneğin, İspanya'nın Vox partisi Trump'ı açıkça desteklerken, Avusturya Özgürlük Partisi (FPÖ) Rusya yanlısı çizgisiyle biliniyor.
Bardella'nın hamlesi ayrıca, Avrupa'daki aşırı sağın ABD Başkanı Joe Biden yönetimine karşı da net bir tavır alamadığını ortaya koyuyor. Bir yandan Biden'ın göç politikalarını eleştiriyorlar, diğer yandan Ukrayna konusunda ABD ile işbirliğini savunuyorlar. Bu ikilem, aşırı sağ partilerin dış politika konusunda henüz olgunlaşmamış olduğunu gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bardella'nın Trump'ın desteğini reddetmesi, Türkiye'nin Avrupa ile ilişkileri bağlamında dolaylı da olsa önem taşıyor. Fransız aşırı sağının ABD'den bağımsız bir duruş sergileme çabası, Avrupa'da ABD karşıtı söylemlerin güçlenmesine katkıda bulunabilir. Bu durum, Türkiye'nin Avrupa Birliği ile müzakerelerinde ve NATO içindeki konumunda ABD'nin etkisinin azalması anlamına gelebilir. Ayrıca, Fransa'da aşırı sağın iktidara gelmesi durumunda, Türkiye'nin AB üyeliği ve Göç Anlaşması gibi konularda daha sert bir tutumla karşılaşma riski bulunuyor. Ancak Bardella'nın Trump'a mesafe koyması, Türkiye-ABD ilişkilerinde doğrudan bir etki yaratmayacak olsa da Avrupa siyasetindeki dengeleri değiştirebilir. Özellikle Macron'un Türkiye'ye yönelik eleştirel politikaları göz önüne alındığında, Fransa'da merkez sağın güçlenmesi Türkiye açısından daha olumlu bir senaryo olabilir.
