Fransa'nın güneybatısındaki Toulouse kenti, Şampiyonlar Ligi kutlamalarında yaşanan şiddet olaylarının ardından, Dünya Kupası maçları sırasında 16 yaş altı gençlere sokağa çıkma yasağı getirdi. Benzer bir uygulama daha önce Clermont-Ferrand'da başlatılmıştı. Belediye Başkanı Jean-Luc Moudenc, özellikle 'yüksek riskli' olarak nitelendirilen karşılaşmalarda gençlerin güvenliğini sağlamak amacıyla bu kararı aldıklarını duyurdu. Yasak, akşam 21.00 ile sabah 06.00 saatleri arasında geçerli olacak.
Gelişmenin arka planı
Toulouse Belediyesi'nden yapılan açıklamada, kararın arkasında PSG'nin geçen ay kazandığı Şampiyonlar Ligi zaferinin ardından başlayan şiddet olaylarının yattığı belirtildi. O gece, coşkulu taraftarların kontrolsüz kutlamaları kısa sürede vandalizme dönüşmüş, birçok araç ve iş yeri zarar görmüştü. Olaylarda çoğunluğu gençlerden oluşan 30'dan fazla kişi gözaltına alınmıştı. Moudenc, 'Kentimizde düzeni korumak ve gençlerimizi bu tür olayların mağduru olmaktan kurtarmak zorundayız. Riskli olduğunu bildiğimiz karşılaşmalarda geçici kısıtlamalar uygulamak, toplum güvenliği için bir önlemdir.' ifadelerini kullandı.
Clermont-Ferrand daha önce benzer bir adım atmış, Dünya Kupası maçlarının oynandığı akşamlarda 13-16 yaş arası gençlerin 22.00'den sonra sokağa çıkmasını yasaklamıştı. Kentin Belediye Başkanı Olivier Bianchi, özellikle alkol tüketimi ve toplu kutlamaların şiddeti tetiklediğini vurgulayarak, 'Dünya Kupası gibi uluslararası etkinlikler, milli duyguların yükseldiği dönemlerdir. Ancak bu duyguların kontrolsüz şekilde dışa vurulması, kentlerimizde kaosa yol açabiliyor' dedi.
Fransa'da futbolla ilgili şiddet olayları uzun süredir gündemde. 2016 Avrupa Şampiyonası'nda da benzer olaylar yaşanmış, hükümet maç günlerinde güvenlik önlemlerini artırmıştı. PSG'nin başarısı, özellikle genç taraftarlar arasında büyük bir coşku yaratırken, bu durum beraberinde kontrolsüz kalabalıkların neden olduğu hasarı da getirdi.
Bölgesel veya küresel boyut
Fransa'daki bu uygulama, Dünya Kupası gibi büyük spor organizasyonlarının ev sahibi ülkelerde yol açabileceği sosyal ve güvenlik sorunlarına dikkat çekiyor. Avrupa'da futbol şiddeti, özellikle gençler arasında yaygın bir sorun. İngiltere, İtalya ve Almanya'da da benzer geçici kısıtlamalar ya da polis önlemleri zaman zaman gündeme geliyor. Ancak Fransa'daki sokağa çıkma yasağı, Dünya Kupası gibi uluslararası bir turnuva için getirilmiş olması açısından dikkat çekiyor. Bu durum, kent yöneticilerinin kamu düzenini sağlama konusunda daha radikal önlemlere yöneldiğini gösteriyor.
Karar, bazı insan hakları örgütleri tarafından eleştirilse de, çoğu vatandaş tarafından destekleniyor. Fransız medyası, 'Patron ya da holigan: Gençleri sokağa çıkma yasağıyla tanıştırmak' başlıklı yorumlarda, bu önlemin gençleri suç ortamından uzak tutmak için bir fırsat olduğunu belirtiyor. Öte yandan, kararın sadece belirli maçlara yönelik olması, uygulamanın geçici olduğunu ve olağanüstü durumlara özgü olduğunu vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa'daki bu uygulama, Türkiye'de de özellikle büyük futbol karşılaşmaları sonrası yaşanan şiddet olayları açısından önemli bir örnek teşkil ediyor. Türkiye'de de zaman zaman galibiyet kutlamaları sırasında benzer olaylar yaşanmakta, kentlerde araç yakma ve yağmalama gibi eylemler görülmektedir. Türk belediyeleri ve güvenlik birimleri, bu tür önleyici tedbirleri uygulama konusunda Fransa'daki gelişmeleri takip edebilir. Ayrıca Türkiye, 2032 Avrupa Futbol Şampiyonası'na aday olduğu için, büyük spor organizasyonlarında kamu düzenini sağlama konusunda bu tür deneyimlerden yararlanabilir. Doğrudan bir etki olmamakla birlikte, küresel güvenlik politikaları açısından örnek teşkil etmesi muhtemeldir.