ABD'nin Florida eyaleti, popüler sosyal medya platformu TikTok'a karşı çocuk güvenliği yasasını ihlal ettiği gerekçesiyle dava açtı. Florida Başsavcısı Ashley Moody tarafından 26 Mayıs 2025 Pazartesi günü eyalet mahkemesinde sunulan iddianameye göre TikTok, 14 yaş altındaki çocukların sosyal medya hesapları oluşturmasını yasaklayan House Bill 3 (HB 3) kapsamındaki düzenlemelere uymuyor. Yasa, 15 ve 16 yaşındaki gençlerin ise ebeveyn izni olmadan hesap açmasını engelliyor. Florida yönetimi, TikTok'un bu yaş sınırlamalarını etkin bir şekilde uygulamadığını ve çocukları platformun bağımlılık yapıcı özelliklerine, uygunsuz içeriklere ve veri toplama risklerine karşı koruyamadığını öne sürüyor.
Gelişmenin arka planı
Florida, Mart 2024'te kabul edilen ve 1 Ocak 2025'te yürürlüğe giren House Bill 3 ile ABD'de çocukları sosyal medyanın zararlarından korumaya yönelik en katı yasalardan birini hayata geçirdi. Yasa, 14 yaş altındaki çocukların tüm sosyal medya platformlarında hesap açmasını tamamen yasaklarken, 15-16 yaş grubu için ebeveyn onayını zorunlu kılıyor. Ayrıca platformların, reşit olmayan kullanıcıların hesaplarını kapatma ve kişisel verilerini silme yükümlülüğü bulunuyor. Florida yönetimi, TikTok'un bu kuralları ihlal ettiğini, çünkü platformun yaş doğrulama mekanizmalarının yetersiz olduğunu ve çocukların kolayca yaşlarını yanlış beyan ederek hesap açabildiklerini savunuyor. Davada, TikTok'un bilinçli olarak yaş sınırlamalarını aşmaya teşvik ettiği ve çocuk kullanıcıların verilerini toplayarak federal Çocukların Çevrimiçi Gizliliğini Koruma Yasası'nı (COPPA) da ihlal ettiği iddia ediliyor. TikTok ise iddiaları reddederek, platformun çocuk güvenliğine büyük önem verdiğini ve uyumluluk için gerekli adımları attığını açıkladı. Şirket, Florida yasasının anayasaya aykırı olduğunu ve ifade özgürlüğünü kısıtladığını savunarak daha önce federal mahkemede dava açmıştı.
Florida'nın TikTok'a yönelik bu hamlesi, ABD genelinde sosyal medya platformlarının çocuk güvenliği konusunda artan baskı altında olduğu bir dönemde geliyor. Geçtiğimiz aylarda Arkansas, Utah ve Teksas gibi eyaletler de benzer yasalar çıkarmış veya yasal süreç başlatmıştı. Federal düzeyde ise ABD Kongresi, Çocukların Çevrimiçi Güvenliği Yasası (KOSA) ve Çocukların Çevrimiçi Gizliliğini Koruma Yasası'nın (COPPA) güncellenmesi gibi düzenlemeler üzerinde çalışıyor. Uzmanlar, bu tür davaların sosyal medya şirketlerinin iş modellerini ve kullanıcı güvenliği politikalarını kökten değiştirebileceğini belirtiyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Florida'nın TikTok'a açtığı dava, yalnızca ABD'de değil, küresel çapta sosyal medya düzenlemelerine yönelik artan eğilimin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Avrupa Birliği, Dijital Hizmetler Yasası (DSA) ile platformlara yaş doğrulama ve çocuk koruma önlemleri getirirken, İngiltere Çevrimiçi Güvenlik Yasası'nı uygulamaya koydu. Avustralya ise 16 yaş altı çocukların sosyal medyaya erişimini tamamen yasaklamayı planlıyor. TikTok, özellikle veri güvenliği ve Çin bağlantılı sahiplik yapısı nedeniyle ABD'de daha önce de yaptırımlarla karşı karşıya kalmıştı. Eski Başkan Donald Trump döneminde yasaklanma tehdidiyle karşılaşan platform, 2020'de Microsoft ve Oracle ile satın alma görüşmeleri yürütmüş ancak anlaşma sağlanamamıştı. Biden yönetimi ise TikTok'un ABD'de faaliyet göstermesine izin verilmesi ancak ulusal güvenlik endişelerinin giderilmesi için belirli koşulların yerine getirilmesi gerektiğini savunuyor. Florida davası, TikTok'un ABD pazarındaki geleceğini doğrudan etkileyebilecek önemli bir hukuki mücadele olarak görülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Florida'nın TikTok'a açtığı bu dava, Türkiye'deki sosyal medya düzenlemeleri açısından da önemli bir emsal teşkil edebilir. Türkiye'de 2025 itibarıyla 13 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımını sınırlayan yasal düzenlemeler bulunurken, dijital platformlara yönelik denetimler giderek artıyor. Küresel çapta çocuk güvenliği odaklı yasal süreçler, Türkiye'nin de kendi mevzuatını gözden geçirmesine ve uluslararası standartlarla uyumlu hale getirmesine zemin hazırlıyor. Ayrıca bu tür davalar, Türk sosyal medya kullanıcılarının veri gizliliği ve çocuk hakları konusunda farkındalığını artırıyor. Ancak Türkiye'nin doğrudan bu davaya taraf olmadığı ve yerel dinamiklerin farklılık gösterdiği unutulmamalıdır.
