Florida, 5 Şubat 2024'te TikTok'a karşı dava açarak, popüler sosyal medya platformunun eyaletin çocukları sosyal medyanın zararlı etkilerinden korumayı amaçlayan yasasını ihlal ettiğini öne sürdü. Florida Başsavcısı James Uthmeier, TikTok'un çocuklara yönelik zararlı cinsel içerikleri filtrelemede yetersiz kaldığını ve platformun bağımlılık yapıcı özelliklerinin genç kullanıcıların ruh sağlığını olumsuz etkilediğini belirtti. Dava, eyaletin 2023'te kabul ettiği ve 16 yaş altı çocukların sosyal medya hesapları açmasını kısıtlayan yasaya dayanıyor.
Davaya gerekçe olan yasa ve TikTok'un tepkisi
Florida, 2023 yılında kabul ettiği SB 2580 sayılı yasayla, 16 yaşından küçük çocukların sosyal medya platformlarına kaydolmasını yasakladı. Yasa, çocukların kişisel verilerinin korunması ve bağımlılık yapıcı algoritmalardan uzak tutulması amacıyla tasarlanmıştı. TikTok, yasanın anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle federal mahkemede dava açmıştı ancak eyalet yetkilileri, platformun yasayı ihlal ettiğini iddia ediyor.
Başsavcı Uthmeier, yaptığı açıklamada, TikTok'un çocukları cinsel açıdan müstehcen içeriklere maruz bırakmanın yanı sıra, platformun süresiz kaydırma ve bildirim gibi bağımlılık yapıcı özelliklerinin gençlerin uyku düzenini bozduğunu ve akademik başarılarını düşürdüğünü savundu. Ayrıca TikTok’un, kullanıcı verilerini gizlice topladığı ve bu verileri Çin hükümetiyle paylaştığı iddiası da dava dosyasında yer aldı.
TikTok sözcüsü ise yazılı açıklamada, platformun çocuk güvenliğine büyük önem verdiğini ve ebeveyn kontrolleri ile yaş sınırlamaları gibi özellikler sunduğunu belirterek, iddiaları reddetti. Şirket, Florida yasasının ifade özgürlüğünü ihlal ettiğini ve teknoloji şirketlerine aşırı yük getirdiğini savunuyor.
Florida'nın TikTok'a karşı açtığı davanın ABD genelinde yansımaları
Florida, TikTok'a karşı dava açan son eyalet oldu. Daha önce Utah, Indiana, Arkansas ve Teksas gibi eyaletler de çocukları sosyal medyanın zararlarından korumak için benzer yasalar çıkardı veya yasal işlem başlattı. Bu eyaletler, sosyal medya platformlarının algoritmalarının genç kullanıcıları bağımlı hale getirdiğini ve onları zararlı içeriklere yönlendirdiğini iddia ediyor.
ABD federal düzeyinde de sosyal medya şirketlerine karşı artan bir baskı söz konusu. Geçtiğimiz yıl, hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi senatörler, çocukların çevrimiçi güvenliğini artırmayı amaçlayan yasa tasarıları sundu. TikTok ise ABD'de yaklaşık 150 milyon kullanıcıya sahip ve özellikle gençler arasında son derece popüler. Şirket, Çin merkezli ByteDance'e ait olması nedeniyle ulusal güvenlik endişeleriyle de karşı karşıya. Geçtiğimiz yıl Montana eyaleti, TikTok'u tamamen yasaklayan ilk eyalet olmuş ancak bu yasak federal mahkeme tarafından geçici olarak durdurulmuştu.
Florida davası, TikTok'un ABD'deki operasyonlarını daha da zorlaştırabilir. Uzmanlar, eyaletlerin bireysel olarak açtığı davaların, TikTok'u çocuk güvenliği politikalarını kökten değiştirmeye zorlayabileceğini belirtiyor. Öte yandan, teknoloji şirketleri bu tür yasaların anayasaya aykırı olduğunu ve internetin temel işleyişini bozduğunu savunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Florida'nın TikTok'a açtığı dava, çocukların sosyal medyada korunması konusunda küresel bir eğilimi yansıtıyor. Türkiye'de de benzer endişeler mevcut; 2023'te kabul edilen 28. dönem Hükümet Programı'nda çocukların dijital bağımlılıktan korunması hedefleniyor. Doğrudan bir bağlantı olmasa da, ABD'deki bu gelişmeler, Türkiye'deki yasa koyuculara ilham verebilir. TikTok'un Çin merkezli olması, veri güvenliği konusunda Türkiye'de de tartışmalara yol açıyor. Türkiye'nin Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında, sosyal medya şirketlerine yönelik denetimler artabilir. Ayrıca, Türk ailelerin çocuklarının dijital güvenliğine yönelik farkındalığının artması, yerel sosyal medya platformlarının daha fazla tercih edilmesine yol açabilir.
