Finlandiya’nın aşırı sağcı milletvekili Sebastian Tynkkynen’in (35) Birleşik Krallık’a girişine izin verilmediği bildirildi. Tynkkynen, sosyal medyada yaptığı paylaşımla ‘ülkeye kabul edilmediğini’ duyururken, “Seçilmiş bir politikacıyım. Kız çocuklarının ve kadınların savunucusuyum. İnanılmaz” ifadelerini kullandı. Finlandiya Parlamentosu’nun en genç üyelerinden olan Tynkkynen’in İngiltere’ye girişi, daha önce Müslümanlara yönelik nefret söylemi içeren paylaşımları nedeniyle mahkum edilmesinin ardından yasaklandı. Olay, Avrupa’da ifade özgürlüğü ile nefret söylemi arasındaki sınırları bir kez daha gündeme taşıdı.
Nefret suçu geçmişi ve giriş yasağının perde arkası
Sebastian Tynkkynen, Finlandiya’da 2023 genel seçimlerinde aşırı sağcı Gerçek Finler partisinden milletvekili seçilmişti. Ancak siyasi kariyeri boyunca İslam karşıtı paylaşımları ve Müslüman topluluğuna yönelik aşağılayıcı ifadeleriyle tanınıyor. 2022 yılında Finlandiya Yüksek Mahkemesi tarafından ‘etnik gruba karşı nefreti kışkırtma’ suçundan para cezasına çarptırılan Tynkkynen, 2019’da sosyal medyada yayınladığı videoda Müslümanları ‘eşcinsel düşmanı pedofiller’ olarak tanımlamıştı. Mahkeme, videonun nefret söylemi oluşturduğuna hükmetmişti.
İngiltere İçişleri Bakanlığı, Tynkkynen’in ülkeye girişine izin verilmemesinin gerekçesini ‘kamu düzenine tehdit’ olarak açıkladı. Birleşik Krallık, Avrupa Birliği’nden ayrılmasının ardından kendi göç politikalarını belirlerken, ‘hoşgörüsüzlük ve nefreti teşvik eden kişilerin’ ülkeye girişini engellemek için daha katı kurallar uyguluyor. Tynkkynen’in İngiltere’nin bu politikasından haberdar olmadığı, ancak seyahat öncesinde gerekli vize başvurusunu yapmadığı için sorun yaşadığı belirtiliyor. Milletvekili, “Demokrasi ve ifade özgürlüğü adına bu kararı protesto ediyorum” açıklaması yaparken, hukukçular bu tür yasakların uluslararası hukukta kabul edilebilir olduğunu, ancak siyasi figürler için istisnai bir durum oluşturduğunu vurguluyor.
Avrupa’da nefret söylemi ve sığınma hakkı tartışmaları
Tynkkynen olayı, Avrupa genelinde aşırı sağcı politikacıların nefret söylemi nedeniyle karşılaştığı yaptırımların bir örneği olarak değerlendiriliyor. Avrupa Birliği üyesi ülkeler arasında nefret söylemine yönelik farklı yasal düzenlemeler bulunuyor. Finlandiya, Almanya, Fransa ve İsveç gibi ülkeler bu tür söylemleri suç sayarken, Macaristan ve Polonya gibi ülkeler daha liberal bir yaklaşım sergiliyor. İngiltere’nin bu kararı, AB üyesi olmayan bir ülke olarak kendi güvenlik öncelikleri doğrultusunda aldığı belirtiliyor.
Öte yandan, Tynkkynen’in destekçileri, kararın ‘ifade özgürlüğüne saldırı’ olduğunu savunurken, insan hakları örgütleri nefret söyleminin demokrasi için tehlikeli olduğunu ve bu nedenle sınırlamaların gerekli olduğunu ifade ediyor. Avrupa Konseyi, üye ülkeleri nefret söylemiyle mücadelede daha etkili adımlar atmaya çağırıyor. Tynkkynen’in avukatı, karara itiraz edeceklerini ve konuyu Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne taşıyabileceklerini duyurdu. Bu dava, Avrupa’da ifade özgürlüğü ile kamu düzeni arasındaki hassas dengeyi yeniden tartışmaya açabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, nefret söylemi ve İslamofobi ile mücadelede uluslararası iş birliğini önemsiyor. Bu tür yasaklar, Avrupa ülkelerinin aşırı sağcı söylemlere karşı tutumunu gösteriyor; ancak Türkiye, bu politikaların Müslümanlara yönelik ayrımcılıkla mücadelede yeterli olmadığını düşünüyor. Tynkkynen gibi figürlerin yasaklanması, İslam düşmanlığına karşı sembolik bir adım olsa da, Türkiye’nin Avrupa’da artan İslamofobiye karşı daha kapsamlı önlemler ve diyalog çağrıları devam ediyor. Küresel düzeyde, bu olay ifade özgürlüğünün sınırları konusunda Türk kamuoyunda da tartışma yaratabilir; ancak hukuki süreçlerin adil işlemesi bekleniyor.
