Filipinler'de ABD askeri kullanımına açılan dokuz üssün genişleme çalışmaları, beklenenden daha yavaş ilerliyor. Pekin merkezli Güney Çin Denizi Stratejik Durum İzleme Girişimi (SCSPI) tarafından yayımlanan bir rapora göre, uydu görüntüleri bu üslerdeki altyapı geliştirme faaliyetlerinin öngörülen hızda olmadığını ortaya koyuyor. Rapor, özellikle Luzon Adası'ndaki bazı tesislerde çalışmaların sınırlı kaldığına işaret ediyor.
Gelişmenin arka planı
ABD ve Filipinler arasındaki Genişletilmiş Savunma İşbirliği Anlaşması (EDCA) kapsamında, Filipinler'de belirlenen dokuz askeri üs, ABD kuvvetlerinin kullanımına açıldı. Bu anlaşma, iki ülke arasındaki ittifakı güçlendirmeyi ve Güney Çin Denizi'ndeki artan gerilimlere karşı ortak savunma kapasitesini artırmayı hedefliyor. Ancak SCSPI'nın raporu, üslerdeki genişleme çalışmalarının yavaş ilerlemesinin arkasında lojistik zorluklar, yerel muhalefet ve bürokratik engeller olabileceğini öne sürüyor. Raporda, özellikle bazı tesislerde pist uzatma, depo inşası ve kıyı savunma sistemleri kurulumu gibi kritik altyapı yatırımlarının henüz başlamadığı belirtiliyor. Uydu görüntülerinde, bazı üslerde sadece küçük çaplı bakım ve onarım çalışmalarının yapıldığı, büyük ölçekli inşaat faaliyetlerinin ise sınırlı kaldığı görülüyor.
Bölgesel boyut
Bu durum, ABD'nin Çin'in artan denizcilik faaliyetlerine karşı Filipinler'deki askeri varlığını güçlendirme stratejisini etkileyebilir. SCSPI, Güney Çin Denizi'ndeki egemenlik tartışmalarını yakından izleyen bir kurum olarak biliniyor. Rapor, ABD'nin bölgedeki askeri ayak izinin genişlemesinin beklenenden yavaş olmasının, Çin'in bölgedeki konumunu güçlendirebileceği yorumunu yapıyor. Öte yandan, Filipinler hükümeti, EDCA kapsamındaki taahhütlerini yerine getirme konusunda kararlı olduğunu ancak bu tür büyük çaplı altyapı projelerinin zaman aldığını ifade ediyor. Filipinler Savunma Bakanlığı, mevcut çalışmaların planlandığı gibi devam ettiğini ve diğer üslerdeki genişlemenin önümüzdeki aylarda hızlanmasının beklendiğini bildirdi. Rapor, ayrıca ABD ve Filipinler arasındaki askeri işbirliğinin derinleşmesinin, Çin'in Tayvan ve Güney Çin Denizi'ndeki stratejik hesaplamalarını da etkileyeceğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin de içinde bulunduğu Hint-Pasifik bölgesindeki güç dengeleri açısından önemlidir. Türkiye, Asya-Pasifik'te artan ABD-Çin rekabetine doğrudan taraf olmasa da, bölgedeki istikrarsızlık küresel tedarik zincirlerini ve enerji yollarını etkileyebilir. Türkiye'nin denizcilik stratejileri ve Doğu Akdeniz'deki benzeri hak mücadeleleri göz önüne alındığında, Güney Çin Denizi'ndeki gelişmeler, uluslararası hukukun deniz yetki alanlarındaki uygulanabilirliği açısından emsal teşkil edebilir. Ayrıca, Türkiye'nin NATO müttefiki olarak ABD'nin bölgedeki varlığının zayıflaması, ittifakın küresel güvenlik mimarisindeki rolünü dolaylı olarak etkileyebilir.
