Filipinler'de görev yapan Amerikalı bir akademisyen, emekliliğine sadece haftalar kala uğradığı silahlı saldırı sonucu hayatını kaybetti. Old Dominion Üniversitesi'nde (ODU) profesör olarak görev yapan ve çevre koruma alanındaki araştırmalarıyla tanınan 57 yaşındaki Dr. James “Jim” L. af Geijerstam, dün yerel saatle sabah saatlerinde Mindanao adasındaki evinin önünde kimliği belirsiz kişilerce vuruldu. Saldırıda ağır yaralanan akademisyen, kaldırıldığı hastanede tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı. Üniversite yetkilileri, Dr. Geijerstam'ın Filipinler'deki saha çalışmalarının ardından Virginia'ya dönüp emekli olmayı planladığını doğruladı.
Çevre koruma çalışmaları ve suikastın arka planı
Dr. Geijerstam, 20 yılı aşkın süredir Güneydoğu Asya'da, özellikle Filipinler ve Endonezya'daki tropikal orman ekosistemleri üzerine çalışıyordu. ODU'nun resmi açıklamasına göre, profesörün araştırmaları deniz kaplumbağaları ve mangrov ormanlarının korunmasından, yasadışı ağaç kesimiyle mücadeleye kadar geniş bir yelpazede küresel koruma politikalarına yön verdi. Filipinler'deki bazı çevreci gruplar, Dr. Geijerstam'ın son dönemde Mindanao'da madencilik şirketlerinin faaliyetlerine karşı yerel halkla birlikte yürüttüğü kampanyalar nedeniyle tehdit aldığını iddia etti. Ancak polis, saldırının arkasında kimin olduğuna dair henüz net bir bulguya ulaşamadı. Saldırının gerçekleştiği bölge, Filipinler'de komünist gerilla gruplarının ve organize suç örgütlerinin aktif olduğu bir alan olarak biliniyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Dr. Geijerstam'ın öldürülmesi, uluslararası akademik ve çevre camiasında büyük yankı uyandırdı. ODU Rektörü Brian Hemphill, yaptığı yazılı açıklamada “Jim, sadece bir bilim insanı değil, aynı zamanda gezegenimizin korunması için tutkuyla çalışan bir aktivistti. Onun kaybı, bilim dünyası için onarılamaz bir boşluk yarattı” ifadelerini kullandı. ABD Dışişleri Bakanlığı, Filipinli yetkililerle temas halinde olduklarını ve soruşturmanın yakından takip edildiğini duyurdu. Olay, gelişmekte olan ülkelerde çevre aktivistlerine yönelik şiddetin arttığı bir dönemde meydana geldi. Global Witness'ın verilerine göre, 2022'de dünya genelinde en az 177 çevre ve toprak savunucusu öldürüldü; bunların büyük kısmı Latin Amerika ve Güneydoğu Asya'da gerçekleşti. Filipinler, Başkan Ferdinand Marcos Jr. yönetiminde çevre koruma yasalarını gevşetme ve madencilik şirketlerine daha fazla alan açma politikalarıyla eleştiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu olay, doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, çevre aktivistlerine yönelik şiddetin küresel bir sorun olduğunu göstermesi açısından önemlidir. Türkiye, doğal kaynakların korunması ve sürdürülebilir kalkınma alanında benzer zorluklarla karşı karşıyadır. Özellikle Doğu Karadeniz ve Akdeniz bölgelerinde madencilik ve enerji projelerine karşı çevre mücadelesi veren sivil toplum kuruluşları ve akademisyenlerin maruz kaldığı baskılar, bu olayı akıllara getirmektedir. Türkiye'nin çevre politikalarını uluslararası standartlarla uyumlu hale getirmesi ve akademik özgürlükleri koruması, benzer trajedilerin yaşanmaması için kritik öneme sahiptir.
