Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr., ülkede derinleşen yasama krizini aşmak amacıyla Kongre'yi 17 Haziran 2025'te olağanüstü oturuma çağırdı. Marcos, öncelikli ekonomik ve sosyal reform paketlerinin görüşülmesi için milletvekillerinin siyasi çekişmeleri bir kenara bırakmasını istedi. Bu hamle, hükümetin temel yasama gündeminin aylardır Temsilciler Meclisi ile Senato arasındaki yetki tartışmaları nedeniyle tıkanması üzerine geldi.
Gelişmenin Arka Planı: Siyasi Kriz ve Ekonomik Baskılar
Filipinler'de son aylarda, özellikle bütçe ödenekleri ve vergi reformları konusunda iki meclis arasında ciddi görüş ayrılıkları yaşanıyor. Temsilciler Meclisi Başkanı Martin Romualdez ile Senato Başkanı Francis Escudero arasındaki güç mücadelesi, birçok önemli yasa tasarısının komisyonlarda takılmasına yol açtı. Marcos yönetimi, bu tıkanıklığın ülkenin yatırım ortamını olumsuz etkilediğini ve ekonomik büyümeyi yavaşlattığını düşünüyor. Özellikle altyapı yatırımlarını hızlandırmayı hedefleyen "Build Better More" programının finansmanı için gerekli olan yasal düzenlemelerin çıkarılamaması, hükümeti endişelendiriyor.
Olağanüstü oturumda ele alınması planlanan başlıca yasalar arasında, yabancı yatırımcılara tarım arazilerinde mülkiyet hakkı tanıyan toprak reformu paketi, dijital hizmet vergisi düzenlemesi ve devlet memurları maaş zammı bulunuyor. Marcos, yaptığı açıklamada "Halkın ihtiyaçlarını siyasi hesapların önüne koymalıyız" diyerek uzlaşı çağrısını yineledi.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Güneydoğu Asya'da İstikrar Arayışı
Filipinler'deki yasama krizi, yalnızca iç siyaseti değil, aynı zamanda bölgesel dengeleri de etkileme potansiyeli taşıyor. Ülke, Güney Çin Denizi'ndeki egemenlik anlaşmazlığı nedeniyle Çin ile artan gerilimle karşı karşıyayken, iç siyasi istikrarsızlık Manila'nın dış politikada elini zayıflatıyor. ABD ile imzalanan Genişletilmiş Savunma İşbirliği Anlaşması (EDCA) kapsamında yeni askeri üslerin faaliyete geçirilmesi, Kongre onayı gerektiren ek bütçe düzenlemelerine bağlı. Bu düzenlemelerin tıkanması, Filipinler'in ABD ile güvenlik işbirliğini de geciktiriyor.
Ekonomik boyutta ise, yasama tıkanıklığı Filipinler'in kredi notunu olumsuz etkileyebilir. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşları, ülkenin mali disiplinini ve reform kapasitesini yakından izliyor. Eğer olağanüstü oturumda somut adımlar atılamazsa, yatırımcı güveninin sarsılması ve Filipin pesosunun değer kaybetmesi bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Filipinler'deki yasama krizi, Türkiye açısından ilk bakışta doğrudan bir etki yaratmasa da, küresel tedarik zincirleri ve yatırım ortamı üzerinden dolaylı sonuçlar doğurabilir. Türk müteahhitlik firmalarının ve savunma sanayii şirketlerinin Güneydoğu Asya'da artan ilgisi göz önüne alındığında, Filipinler'de siyasi istikrarsızlık bu ülkeye yönelik ihracat ve yatırım kararlarını etkileyebilir. Ayrıca, Türkiye'nin ASEAN ülkeleriyle ticaret hacmini artırma hedefi doğrultusunda, Filipinler'de reformların tıkanması bölgesel ticaret entegrasyonunu yavaşlatabilir. Krizin çözümü, Türk yatırımcılar için Filipinler'in öngörülebilirliğini artıracaktır.
