Filipinler'in güneyindeki Basilan adası açıklarında çıkan yangında M/V June Aster feribotunda hayatını kaybedenlerin sayısı 76'ya yükseldi. Filipin Sahil Güvenlik Komutanlığı, yangının ardından yürütülen arama kurtarma çalışmalarında 41 kişinin daha cansız bedenine ulaşıldığını, 13 kişinin ise hâlâ kayıp olduğunu açıkladı.
Yangının ardından kurtarma çalışmaları
Olay, 29 Mart 2023'te akşam saatlerinde meydana geldi. Zamboanga kentinden Basilan'a gitmek üzere yola çıkan M/V June Aster isimli yolcu feribotu, henüz belirlenemeyen bir nedenle alev aldı. Yangın kısa sürede geminin büyük bölümüne yayıldı. Filipin Sahil Güvenlik Komutanlığı, yangının ardından bölgeye çok sayıda kurtarma gemisi ve helikopter sevk etti. Sağ kurtulan yolcular, yangın sırasında büyük panik yaşandığını ve birçok kişinin denize atlayarak canını kurtarmaya çalıştığını anlattı.
Sahil Güvenlik yetkilileri, ilk müdahalenin ardından yangının söndürüldüğünü ancak geminin büyük ölçüde kullanılamaz hale geldiğini belirtti. Kurtarma ekipleri, denizde ve kıyıya vuran cesetleri toplamak için yoğun çaba harcadı. Olayda toplam 76 kişinin hayatını kaybettiği doğrulandı. Kayıp 13 kişiyi bulmak için arama çalışmaları devam ediyor.
Filipinler'de feribot kazaları sık yaşanıyor. Takımadalar ülkesinde deniz yolu ulaşımı yaygın ancak gemi güvenliği standartları sıklıkla eleştiriliyor. Aşırı kalabalık, bakımsız gemiler ve düzensiz denetimler, geçmişte büyük can kayıplarına yol açan kazaların başlıca nedenleri arasında gösteriliyor. 1987'de Dona Paz feribotunun batan bir tankerle çarpışması sonucu 4 binden fazla kişi hayatını kaybetmişti; bu olay, dünyanın en ölümcül deniz kazalarından biri olarak tarihe geçti.
Hükümet yetkilileri, son olayla ilgili soruşturma başlatıldığını ve yangının çıkış nedeninin araştırıldığını duyurdu. Yangının elektrik kontağından çıkmış olabileceği ihtimali üzerinde duruluyor. Filipin Sahil Güvenlik Komutanlığı, geminin yolcu kapasitesini aşıp aşmadığını ve güvenlik ekipmanlarının yeterli olup olmadığını da inceleyecek.
Bölgesel ve küresel yankılar
Güneydoğu Asya'da deniz taşımacılığı, özellikle ada ülkeleri için hayati önem taşıyor. Filipinler, Endonezya ve Malezya gibi ülkelerde milyonlarca insan günlük ulaşım için feribotları kullanıyor. Ancak altyapı yetersizlikleri ve denetim eksiklikleri, bu ülkelerde sık sık deniz kazalarına davetiye çıkarıyor. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), gelişmekte olan ülkelerde gemi güvenliği standartlarının iyileştirilmesi çağrısında bulunuyor. Uzmanlar, kazaların önlenmesi için acil eylem planları, düzenli denetimler ve personel eğitiminin şart olduğunu vurguluyor.
Filipinler hükümeti, 2023 yılında deniz güvenliği reformları başlatmıştı. Ancak sınırlı bütçe ve yolsuzluk iddiaları, reformların etkin uygulanmasını engelliyor. Son kaza, bu çabaların yetersiz kaldığını gözler önüne seriyor. Bölge ülkeleri, deniz güvenliği konusunda işbirliğini artırma arayışında. ASEAN, ortak tatbikatlar ve bilgi paylaşımı yoluyla kaza riskini azaltmayı hedefliyor.
Uluslararası toplum, Filipinler'e taziye mesajları gönderdi. ABD, Japonya ve Avustralya, arama kurtarma çalışmalarına destek teklif etti. Ancak yerel yetkililer, şu an için dış yardıma ihtiyaç duyulmadığını belirtti. Olayın, ülke içinde deniz taşımacılığı güvenliği konusunda yeni bir tartışma başlatması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Filipinler'deki feribot faciası, doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de deniz güvenliği ve acil durum yönetimi konusunda önemli dersler içeriyor. Türkiye, üç tarafı denizlerle çevrili bir ülke olarak feribot ve deniz otobüsü taşımacılığında zaman zaman kazalarla karşılaşıyor. 2021'de Marmara Denizi'nde yaşanan müsilaj krizi ve çeşitli feribot arızaları, altyapı ve denetim eksikliklerine işaret etmişti. Filipinler örneği, deniz taşımacılığında güvenlik standartlarının ihmal edilmesinin ne kadar ağır sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor. Türkiye, kendi iç sularında ve kıyılarında benzer felaketleri önlemek için acil durum tatbikatlarını artırmalı, gemi denetimlerini sıkılaştırmalı ve personel eğitimine yatırım yapmalı. Ayrıca, deprem kuşağında yer alan ülkemiz için afet yönetimi ve kriz iletişimi konusunda Filipinler'in deneyimlerinden çıkarılacak dersler bulunuyor.
