Filipinler'in güneyindeki Mindanao adasında meydana gelen 6,6 büyüklüğündeki depremde can kaybı 37'ye yükselirken, enkaz altında kalanları kurtarma çalışmaları aralıksız sürüyor. Depremin merkez üssü, yaklaşık 720 bin nüfuslu General Santos kentinin 20 kilometre güneydoğusu olarak belirlenirken, kentteki binaların büyük bölümü ağır hasar gördü. Filipinler Ulusal Afet Riski Azaltma ve Yönetim Konseyi (NDRRMC), depremin ardından bölgede artçı sarsıntıların devam ettiğini ve arama-kurtarma ekiplerinin gece gündüz çalıştığını açıkladı. Yetkililer, ölü sayısının artabileceği uyarısında bulunurken, depremde en az 150 kişinin yaralandığı, 5 binin üzerinde hanenin ise zarar gördüğü bildirildi.
General Santos'ta yıkım büyük
Deprem, General Santos kentinde özellikle eski yapılı apartmanlar ve alışveriş merkezlerinde büyük yıkıma neden oldu. Kentteki bir alışveriş merkezinin çökmesi sonucu en az 10 kişinin hayatını kaybettiği, 20'den fazla kişinin ise enkaz altında olduğu belirtiliyor. Filipinler Kızılhaçı, bölgeye sağlık ekipleri ve acil yardım malzemeleri sevk ederken, ordu da kurtarma çalışmalarına destek veriyor. Deprem, ayrıca kentteki su ve elektrik şebekelerine de zarar verdi; birçok bölgede altyapı çöktü. Filipinler Devlet Başkanı Rodrigo Duterte, deprem bölgesinde olağanüstü hal ilan ederken, uluslararası yardım çağrısında bulundu. Duterte, 'Halkımızın acısını hafifletmek için tüm imkanları seferber ediyoruz. Yardım teklif eden tüm ülkelere teşekkür ediyoruz' ifadelerini kullandı.
NDRRMC verilerine göre, depremde 2 binden fazla ev tamamen yıkılırken, 3 bin ev ağır hasar aldı. Deprem nedeniyle en az 100 bin kişi geçici barınma merkezlerine yerleştirildi. Bölgede artçı sarsıntılar sürerken, halkın bir kısmı evlerine dönmekte tereddüt ediyor. Amerikan Jeolojik Araştırmalar Merkezi (USGS), depremin 10 kilometre derinlikte meydana geldiğini ve sarsıntının çevre illerde de hissedildiğini duyurdu.
Pasifik Ateş Çemberi'ndeki tehdit
Filipinler, 'Pasifik Ateş Çemberi' olarak adlandırılan ve dünyadaki depremlerin yüzde 90'ının meydana geldiği tektonik kuşak üzerinde yer alıyor. Ülke, yılda ortalama 20 tayfun ve yüzlerce depremle karşı karşıya kalıyor. Uzmanlar, bu tür doğal afetlerin ülkenin kırılgan altyapısı ve yetersiz bina standartları nedeniyle daha büyük yıkıma yol açtığını belirtiyor. Filipinler, 2013 yılında Bohol adasında meydana gelen 7,2 büyüklüğündeki depremde 200'den fazla kişinin hayatını kaybettiği felaketin ardından deprem yönetmeliklerini güncellemiş, ancak uygulamada sorunlar yaşandığı ifade ediliyor. Bu deprem, özellikle hızlı kentleşen General Santos gibi şehirlerde risk yönetiminin önemini bir kez daha gündeme getirdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, deprem kuşağında yer alan bir ülke olarak Filipinler'deki bu felaketi yakından izliyor. Her ne kadar iki ülke arasında doğrudan bir diplomatik veya ekonomik kriz bulunmasa da, doğal afet yönetimi konusunda Türkiye'nin sahip olduğu deneyim ve arama-kurtarma kapasitesi, uluslararası dayanışma çerçevesinde bölgeye yardım gönderilmesini gündeme getirebilir. Ayrıca, bu tür afetlerin Türkiye'ye olası etkileri düşünüldüğünde, özellikle İstanbul gibi büyük şehirlerde deprem hazırlıklarının artırılması gerektiği bir kez daha ortaya çıkıyor. Filipinler'deki yıkım, Türkiye'deki kentsel dönüşüm ve afet yönetimi politikalarının ne kadar hayati olduğunu hatırlatıyor.
