2026 yılında Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Meksika'nın ortaklaşa düzenleyeceği FIFA Dünya Kupası'nın, bugüne kadarki en yüksek geliri elde etmesi bekleniyor. Turnuvanın 11 milyar doların üzerinde bir gelir yaratacağı tahmin edilirken, bu devasa ekonomik pastanın ABD'ye ne kadar fayda sağlayacağı ise tartışma konusu oldu. Bloomberg İş Dünyası Spor Köşe Yazarı Adam Minter, Bloomberg This Weekend programında konuya ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.
Rekor Gelir Beklentisi ve Altyapı Yatırımları
FIFA, 2026 Dünya Kupası'nın, sponsorluk anlaşmaları, yayın hakları ve bilet satışlarından elde edilecek gelirlerle tüm zamanların en karlı turnuvası olacağını öngörüyor. Organizasyonun toplam gelirinin 11 milyar doları aşması beklenirken, bu rakam 2022 Katar Dünya Kupası'nın 7,5 milyar dolarlık gelirini geride bırakacak. Ancak ABD'deki bazı uzmanlar, bu gelirin büyük kısmının FIFA'ya gideceğini, ev sahibi ülkelerin ise daha çok altyapı yatırımları ve turizm gelirleriyle yetinmek zorunda kalacağını belirtiyor. Özellikle stadyum inşaatları, ulaşım düzenlemeleri ve güvenlik önlemleri gibi maliyetlerin yüksek olması, net faydayı sorgulatıyor.
Adam Minter'a göre, ABD'nin bu kadar büyük bir organizasyonu üstlenmesinin ardındaki temel motivasyon, ülkenin küresel spor sahnesindeki liderliğini pekiştirmek ve turizm gelirlerini artırmak. Ancak Minter, 1994 yılında ABD'de düzenlenen Dünya Kupası'nın ekonomik etkilerine dair yapılan çalışmaların, turnuvanın beklenen kalıcı faydayı sağlayamadığını gösterdiğini ifade ediyor. Ayrıca, 2026'da maçların üç farklı ülkede oynanacak olması, lojistik ve organizasyonel zorlukları da beraberinde getiriyor.
ABD'nin Ev Sahipliğindeki Riskler ve Fırsatlar
Turnuvanın ABD'de düzenlenmesi, ülkenin futbol altyapısına yapılan yatırımları hızlandırabilir ve Major League Soccer (MLS) ligine olan ilgiyi artırabilir. Ancak bazı eleştirmenler, bu tür mega etkinliklerin genellikle gelir dağılımında adaletsizlik yarattığını ve yerel halka uzun vadede sınırlı fayda sağladığını savunuyor. Özellikle stadyumların inşası için kullanılan kamu fonlarının, sağlık ve eğitim gibi diğer alanlardan çekilmesi endişe yaratıyor. Minter, ABD'nin bu turnuvadan maksimum fayda sağlayabilmesi için, altyapı yatırımlarının sadece turnuva öncesi değil, sonrasında da kullanılabilir olması gerektiğine dikkat çekiyor. Ayrıca, turizm gelirlerinin beklenenin altında kalabileceği, çünkü birçok taraftarın bütçesinin kısıtlı olduğu bir dönemde seyahat etmek zorunda kalacağı belirtiliyor.
Küresel ölçekte ise, bu Dünya Kupası'nın FIFA'nın imajını düzeltme fırsatı olarak görüldüğü ifade ediliyor. Katar'daki turnuvaya yönelik işçi hakları ve insan hakları ihlalleri eleştirileri, FIFA'nın itibarını zedelemişti. ABD, Kanada ve Meksika gibi demokratik ve şeffaf ülkelerde düzenlenecek bir turnuva, FIFA'nın bu algıyı değiştirmesine yardımcı olabilir. Ancak Minter, bu durumun FIFA'nın yönetim yapısındaki temel sorunları çözmeyeceğini, sadece geçici bir rahatlama sağlayacağını öngörüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin büyük spor organizasyonlarına ev sahipliği yapma potansiyeli açısından bir referans noktası oluşturabilir. Türkiye, daha önce 2027 Avrupa Oyunları'na ev sahipliği yapacak olup, ileride olimpiyat veya Avrupa Futbol Şampiyonası gibi mega etkinliklere aday olmayı düşünebilir. ABD örneğinde görüldüğü gibi, ev sahipliğinin ekonomik faydalarının yanı sıra maliyetlerinin de dikkatlice hesaplanması gerektiği anlaşılmaktadır. Türkiye'nin bu tür bir organizasyonu üstlenmesi durumunda, altyapı yatırımlarının kalıcı olması ve turizm gelirlerinin adil dağılımı kritik öneme sahip olacaktır.
