Washington — Senato, Batı Şeria'da İsrailli yerleşimciler tarafından öldürülen Amerikalıların soruşturulmasını zorunlu kılan bir karar tasarısını 51'e karşı 47 oyla reddetti. Tasarıya karşı oy kullanan tek Demokrat, Pennsylvania Senatörü John Fetterman oldu. Fetterman'ın seçmenlerinden biri, 2022'de İsrailli yerleşimciler tarafından öldürülen ABD vatandaşı Tawfic Abdel Jabbar'dı.
Oylamanın Arka Planı ve Fetterman'ın Tutumu
Karar tasarısı, ABD vatandaşlarının Batı Şeria'da İsrailli güçler veya yerleşimciler tarafından öldürülmesi durumunda ABD'nin bağımsız soruşturma yürütmesini talep ediyordu. Tasarı, Senato'da 51'e karşı 47 oyla reddedildi. Oylama, büyük ölçüde parti çizgisinde gerçekleşti; ancak Fetterman, Demokrat meslektaşlarının aksine karşı oy kullandı. Fetterman, İsrail'e verdiği güçlü destekle tanınıyor ve bu tutumu nedeniyle partisi içinde eleştiriler alıyor.
Tawfic Abdel Jabbar, 2022 yılında Batı Şeria'da İsrailli yerleşimciler tarafından öldürülen 17 yaşındaki bir ABD vatandaşıydı. Fetterman'ın seçmeni olan Abdel Jabbar'ın ölümü, ABD'de geniş yankı uyandırmıştı. Tasarıyı destekleyen Demokrat senatörler, ABD vatandaşlarının ölümlerinin soruşturulmasının Amerikan değerleri ve adalet sistemi açısından önemli olduğunu vurguladı.
Fetterman, oylama sonrası yaptığı açıklamada, tasarının İsrail'i hedef aldığını ve ABD-İsrail ilişkilerine zarar verebileceğini savundu. Fetterman, "İsrail'in güvenliği bizim için hayati önem taşıyor ve bu tür kararlar İsrail'e karşı bir silah haline getirilmemeli" dedi. Ancak Demokrat meslektaşları, soruşturmanın İsrail karşıtı olmadığını, sadece Amerikan vatandaşlarının ölümlerinin aydınlatılması gerektiğini belirtti.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu oylama, ABD'nin Orta Doğu politikasındaki bölünmüşlüğü gözler önüne seriyor. Başkan Joe Biden yönetimi, Batı Şeria'daki yerleşimci şiddetini kınamış ve bazı yerleşimcilere yaptırım uygulamıştı. Ancak Kongre'de İsrail'e desteğin güçlü olması, bu tür soruşturma girişimlerinin engellenmesine yol açıyor. Uluslararası hukuk açısından, işgal altındaki topraklarda Amerikan vatandaşlarının öldürülmesi, ABD'nin yargı yetkisini gündeme getiriyor.
İsrail yanlısı gruplar, tasarının İsrail'i uluslararası alanda zayıflatmayı amaçladığını öne sürerken, insan hakları örgütleri, ABD'nin kendi vatandaşlarının ölümlerini soruşturmamasını eleştiriyor. Bu oylama, ABD iç siyasetinde İsrail politikasının nasıl bir kutuplaşma yarattığını gösteriyor. 2024 seçimleri öncesinde, Demokrat Parti içindeki İsrail karşıtı ve yanlısı kanatlar arasındaki gerilim artıyor.
Fetterman'ın tutumu, Pennsylvania'daki seçmen tabanında da yankı buluyor. Bazı Demokrat seçmenler, Fetterman'ın İsrail'e koşulsuz desteğini eleştirirken, diğerleri güvenlik endişelerini paylaşıyor. Bu durum, ABD siyasetinde İsrail'in nasıl bir iç politika meselesi haline geldiğini gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD Senatosu'ndaki bu oylama, Türkiye'nin Orta Doğu politikası açısından önemli ipuçları sunuyor. Türkiye, Filistin davasını destekliyor ve İsrail'in yerleşimci şiddetini kınıyor. ABD'de İsrail'e verilen desteğin Kongre'de bu kadar güçlü olması, Türkiye'nin uluslararası platformlarda Filistin lehine yürüttüğü diplomasiyi zorlaştırabilir. Öte yandan, ABD içindeki bölünme, Türkiye'nin ABD ile ilişkilerinde İsrail faktörünü yönetmesi gerektiğini gösteriyor. Türkiye, bölgesel istikrar için ABD'nin tutumunu yakından izlemeli.
