ABD'li yazar, aktivist ve feminist hareketin öncü ismi Gloria Steinem, 3 Eylül'de 92 yaşında hayatını kaybetti. Ölüm haberini kurucusu olduğu Women's Media Center (Kadın Medya Merkezi) duyurdu. Steinem, 1960'lardan bu yana kadın hakları, üreme özgürlüğü ve toplumsal cinsiyet eşitliği için verdiği mücadeleyle tanınıyordu.
Gloria Steinem kimdir?
Gloria Steinem, 25 Mart 1934'te Ohio, Toledo'da dünyaya geldi. Babası antikacı, annesi gazeteciydi. Smith College'da eğitim gördükten sonra Hindistan'da Chester Bowles Fellowship ile iki yıl geçirdi. 1960'larda New York dergisinde gazeteci olarak çalışırken, 1963'te Playboy kulübünde çalışan kadınların maruz kaldığı koşulları araştıran ünlü yazısıyla dikkat çekti. Bu deneyim, onu kadın hareketine yöneltti.
1971'de Ms. dergisini kurdu; dergi, feminist perspektifi ana akım medyaya taşıyan ilk yayınlardan biri oldu. 1972'de kurucu editör olarak derginin ilk sayısını çıkardı ve dergi kısa sürede ulusal çapta ses getirdi. Steinem, 1969'da feminist eylemci Dorothy Pitman Hughes ile birlikte kamuoyu önünde konuşmalar yapmaya başladı; ikili, 1971'de ABD Senatosu'nda kadın hakları konusunda ifade verdi.
1970'lerde Ulusal Kadın Örgütü (NOW) ve Kadın Ulusal Siyasi Grubu (NWPC) gibi kuruluşlarda aktif rol aldı. 1972'de ilk kadın başkanlık kampanyası yürüten Shirley Chisholm'u destekledi. 1977'de Ulusal Kadın Konferansı'nda konuşmacı olarak yer aldı. Steinem, 1980'lerde ve 1990'larda ırkçılık, yoksulluk ve kadın hakları arasındaki bağlantılara odaklandı; 1992'de Women's Media Center'ı kurarak medyada kadın temsilini artırmayı amaçladı.
Feminist hareketin küresel etkisi
Steinem, yalnızca ABD'de değil, dünya genelinde kadın hareketlerine ilham verdi. 1975'te Birleşmiş Milletler'in düzenlediği Dünya Kadın Konferansı'na katıldı; 1980'de Kopenhag'daki konferansta da yer aldı. 1995'te Pekin'deki Dördüncü Dünya Kadın Konferansı'nda konuşma yaptı. Kadınların kürtaj hakkı, eşit ücret ve siyasal temsil gibi konularda verdiği mücadele, birçok ülkede yasal reformlara zemin hazırladı.
Steinem'in yazıları arasında "Outrageous Acts and Everyday Rebellions" (1983), "Revolution from Within" (1992) ve "Moving Beyond Words" (1994) gibi kitaplar bulunuyor. 2015'te "My Life on the Road" adlı anı kitabını yayımladı. 1993'te Ulusal Kadın Şeref Listesi'ne girdi; 2013'te Başkan Barack Obama tarafından Başkanlık Özgürlük Madalyası ile onurlandırıldı.
Steinem, 1980'lerde ve 2000'lerde genç feminist aktivistlerle dayanışma içinde oldu; 2017'de Women's March'un kurucularına destek verdi. 2018'de Hollywood'da cinsel taciz skandalının ardından Time's Up hareketine katıldı. Ölümü, feminist hareketin bir döneminin sona erdiği şeklinde yorumlandı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Gloria Steinem'in vefatı, Türkiye'deki kadın hakları mücadelesi açısından da sembolik bir anlam taşıyor. Steinem, 1980'lerden itibaren Türkiye'deki feminist hareketle etkileşimde bulundu; 1980'lerde Türk feministlerin düzenlediği etkinliklere mesaj gönderdi, 1990'larda İstanbul'da kadın kuruluşlarıyla görüşmeler yaptı. Türkiye'de kadın örgütleri, Steinem'in evrensel eşitlik çağrısını referans alarak kampanyalar yürüttü. Onun ölümü, kadın haklarının küresel mücadelesinde bir dönemin kapanışı olarak değerlendiriliyor; Türkiye'deki kadın hareketi için de ilham kaynağı olmaya devam edecek.
