Küresel piyasalar, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz kararı ve Avrupa Birliği'nin genişleme hamlesi öncesinde temkinli bir rahatlama yaşıyor. ABD hisse senedi vadeli işlemleri ve Hazine tahvilleri, yatırımcıların Fed'in 2023'ten bu yana ilk kez faiz artırımına gidebileceği beklentisiyle yön arıyor. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise Kanada'ya AB'nin ilk 'ortak üyesi' olma çağrısı yaparak bloğun genişleme stratejisinde yeni bir sayfa açtı.
Piyasalarda Fed Beklentisi ve Faiz Artırım Sinyalleri
ABD borsaları, Fed'in son faiz kararı öncesinde dalgalı bir seyir izliyor. Vadeli işlemler, politika faizinin değişmeyeceği yönünde fiyatlanırken, Fed Başkanı Jerome Powell'ın açıklamaları merakla bekleniyor. Analistler, enflasyonun yavaşlamasına rağmen Fed'in şahin duruşunu koruyabileceğini belirtiyor. Citi'nin ABD baş ekonomisti, Fed'in bu toplantıda faiz artırımına gitme olasılığının düşük olduğunu ancak gelecek aylarda veriye bağlı olarak sıkılaşmanın sürebileceğini ifade etti. Piyasalar, Fed'in bilanço küçültme politikasında da değişiklik sinyali arıyor. Tahvil getirileri, karar öncesi geriledi; 10 yıllık Hazine tahvili faizi %4,2 civarında seyrediyor. Dolar endeksi ise yatay bir seyir izliyor. Yatırımcılar, Fed'in yanı sıra Cuma günü açıklanacak istihdam raporunu da takip ediyor.
Avrupa tarafında ise Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) faiz politikası yakından izleniyor. ECB'nin Temmuz ayında faiz artırımına gitmesi bekleniyor. Euro Bölgesi'nde enflasyonun hedefin üzerinde seyretmesi, ECB'yi sıkılaştırmaya zorluyor. Ancak ekonomik büyümedeki yavaşlama, bankanın manevra alanını daraltıyor.
AB'nin Kanada Hamlesi: İlk 'Ortak Üyelik' Teklifi
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Kanada'nın AB'ye 'ortak üye' olarak katılması yönünde çağrıda bulundu. Bu, AB'nin bugüne kadar bir ülkeye yaptığı ilk ortak üyelik teklifi olma özelliği taşıyor. Von der Leyen, Kanada'nın AB ile ortak değerleri ve stratejik çıkarları paylaştığını vurguladı. Teklif, AB'nin genişleme politikasında yeni bir dönemi işaret ediyor. Kanada Başbakanı Justin Trudeau ise teklifi olumlu karşıladıklarını ancak detayların müzakere edilmesi gerektiğini söyledi. Uzmanlar, ortak üyeliğin tam üyelikten farklı olarak bazı avantajlar ve yükümlülükler getireceğini belirtiyor. Bu model, AB'nin gelecekte Birleşik Krallık gibi ayrılan ülkelerle veya Norveç gibi yakın ilişkileri olan ülkelerle ilişkilerini yeniden tanımlamasında bir şablon olabilir.
Kanada ile AB arasındaki ticaret anlaşması CETA halihazırda yürürlükte. Ancak ortak üyelik, mal ve hizmet ticaretinin ötesinde, dış politika ve savunma alanlarında da işbirliğini kapsayabilir. AB, son yıllarda ABD'nin yanı sıra Çin'e karşı da ekonomik güvenliğini sağlamlaştırma arayışında. Kanada'nın ortak üyeliği, AB'nin Kuzey Amerika'daki etkisini artırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fed'in olası faiz hamlesi ve AB'nin Kanada'ya ortak üyelik teklifi, Türkiye'nin ekonomik ve dış politika gündemini yakından ilgilendiriyor. Fed'in sıkılaşma adımları, gelişmekte olan ülke para birimleri üzerinde baskı oluşturarak TL'de değer kaybı riskini artırabilir. Öte yandan AB'nin yeni genişleme modeli, Türkiye'nin AB üyelik sürecinde alternatif bir statü tartışmasını gündeme getirebilir. Ankara, yıllardır tam üyelik hedefini korurken, ortak üyelik gibi formüllerin Türkiye'ye dayatılmasına sıcak bakmıyor. Kanada örneği, AB'nin stratejik ortaklıklara yöneldiğini gösteriyor; bu durum Türkiye'nin Batı ile ilişkilerini yeniden değerlendirmesini gerektirebilir.
Piyasalar açısından, Fed'in kararı sonrası küresel risk iştahı Türkiye'ye yönelebilir. Ancak AB'nin Kanada hamlesi, Türkiye'nin AB perspektifini zayıflatabilir ve alternatif arayışları hızlandırabilir. Türkiye, hem ekonomik istikrar hem de dış politika açısından bu gelişmeleri dikkatle izlemeli.
