Financial Times ve Chicago Booth Üniversitesi tarafından yapılan ortak ankete katılan ekonomistlerin büyük çoğunluğu, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) enflasyonu düşürmek için faiz oranlarını artırması gerektiğini belirtti. Anket sonuçları, Başkan Donald Trump'ın Fed'e yönelik faiz indirimi çağrılarına rağmen, merkez bankasının bağımsız hareket etmesi gerektiği yönünde güçlü bir uzman konsensüsü olduğunu gösteriyor.
Anketin detayları ve ekonomistlerin görüşleri
FT-Booth anketine katılan 50'den fazla ekonomistin yüzde 80'inden fazlası, Fed'in önümüzdeki dönemde faiz artırımına gitmesi gerektiğini ifade etti. Katılımcılar, mevcut enflasyon baskılarının hâlâ yüksek seyrettiğini ve para politikasının sıkılaştırılması gerektiğini vurguladı. Ekonomistler, aksi takdirde enflasyonun beklentilerden daha uzun süre yüksek kalabileceği uyarısında bulundu.
Ankete göre, ekonomistlerin yalnızca küçük bir kısmı faiz indirimi veya mevcut seviyelerin korunması yönünde görüş bildirdi. Bu durum, Fed'in para politikasında bağımsız hareket etmesi gerektiğini savunanların sayısının arttığını gösteriyor. Özellikle Trump yönetiminin Fed'e yönelik eleştirileri ve faiz indirimi talepleri, merkez bankasının bağımsızlığı tartışmalarını yeniden alevlendirmiş durumda.
Ekonomistler, Fed'in siyasi baskılara boyun eğmemesi gerektiğini, aksi halde piyasalarda güven kaybı yaşanabileceğini belirtiyor. Geçmişte benzer siyasi müdahalelerin enflasyonist sonuçlar doğurduğu örnekler hatırlatılıyor. Örneğin, 1970'lerde Nixon yönetiminin Fed üzerindeki baskısı, çift haneli enflasyona yol açmıştı.
Küresel piyasalar ve Fed'in bağımsızlığı
Fed'in faiz kararları, küresel finans piyasaları için kritik önem taşıyor. ABD'de faiz artırımı, doların değer kazanmasına ve gelişmekte olan ülke para birimlerinin baskı altında kalmasına neden olabilir. Ayrıca, küresel borçlanma maliyetlerini yükselterek ekonomik büyümeyi yavaşlatabilir. Ancak ekonomistler, enflasyonla mücadelede kararlı adımlar atılmamasının uzun vadede daha büyük sorunlara yol açacağı görüşünde.
Trump'ın Fed'e yönelik açıklamaları, merkez bankasının bağımsızlığı konusunda endişelere neden oluyor. Başkan Trump, sık sık Fed Başkanı Jerome Powell'ı eleştirerek faiz indirimi çağrısı yapıyor. Ancak ekonomistler, merkez bankasının siyasi çevrelerden bağımsız karar alması gerektiğini savunuyor. Anket sonuçları, bu görüşün akademik çevrelerde ve piyasa katılımcıları arasında geniş kabul gördüğünü ortaya koyuyor.
Öte yandan, Fed'in faiz artırımı, ABD ekonomisinde yavaşlamaya yol açabilir. Ancak ekonomistler, enflasyonun kalıcı hale gelmesinin daha büyük risk olduğunu belirtiyor. Enflasyonun kontrol altına alınmaması, alım gücünü düşürerek hanehalkı refahını olumsuz etkiliyor. Bu nedenle, Fed'in öncelikli hedefinin fiyat istikrarı olması gerektiği vurgulanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fed'in faiz artırımı, Türkiye ekonomisi için önemli sonuçlar doğurabilir. ABD'de faizlerin yükselmesi, doların güçlenmesine ve TL dahil gelişmekte olan ülke para birimlerinin değer kaybetmesine yol açabilir. Bu durum, Türkiye'nin dış borçlanma maliyetlerini artırabilir ve enflasyon üzerinde ek baskı yaratabilir. Ayrıca, küresel risk iştahının azalması, Türkiye'ye yönelik portföy yatırımlarını olumsuz etkileyebilir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) para politikası kararlarında Fed'in adımlarını dikkate alması gerekecektir. Öte yandan, Fed'in bağımsızlığını koruması, küresel finansal istikrar açısından olumlu bir sinyal olarak değerlendirilebilir.
