Küresel piyasalar, yapay zeka şirketlerine olan güvenin artmasıyla yükselişe geçerken, ABD'den gelen ekonomik veriler Federal Reserve'ün (Fed) faiz artırma ihtimalini zayıflattı. Bu gelişmelerle dolar, üç ayın en düşük seviyesine geriledi. Öte yandan, ABD ile İran arasındaki mutabakat zaptının (MOU) 60 günlük süresi doldu ve Tahran yönetimi, ABD'nin ihlalleri nedeniyle anlaşmanın 'tüm anlamını yitirdiğini' açıkladı. Bu gelişmeler, küresel ekonomide ve Ortadoğu'da tansiyonun yükseldiği bir dönemde yaşanıyor.
Fed Faiz Artışı Beklentileri Zayıflıyor: Dolar 3 Ayın Düşüğünde
ABD'de açıklanan son ekonomik veriler, enflasyonun kontrol altına alındığına ve ekonominin yavaşladığına işaret ediyor. Bu durum, piyasalarda Fed'in bu yıl faiz artırımına gitmeyeceği beklentisini güçlendirdi. CME FedWatch verilerine göre, Fed'in Eylül ayında faizleri sabit tutma olasılığı %85'e yükseldi. Bu gelişme, dolar endeksini (DXY) üç ayın en düşük seviyesi olan 103.5 seviyesine kadar geriletti. Euro/dolar paritesi ise 1.09 seviyesinin üzerine çıkarak son dört ayın zirvesini gördü.
BNY Investments Newton'dan Ella Gude, Bloomberg Television'a yaptığı açıklamada, "Fed'in sıkılaşma döngüsünün sonuna geldiğimizi düşünüyoruz. Ekonomik veriler, enflasyonun hedefe doğru ilerlediğini ve işgücü piyasasının soğumaya başladığını gösteriyor. Bu, Fed'in faiz indirimine gitmesi için zemin hazırlıyor" dedi. Gude, bu yıl içinde iki kez faiz indirimi beklentisinin güçlendiğini de sözlerine ekledi.
Yapay Zeka Güveni Piyasaları Yükseltiyor
Yapay zeka teknolojilerine olan güven, teknoloji hisselerini yukarı çekiyor. Nvidia, Microsoft ve Alphabet gibi şirketlerin hisselerinde yaşanan yükselişler, S&P 500 ve Nasdaq endekslerinin rekor seviyelere yaklaşmasını sağladı. Özellikle yapay zeka alanındaki yatırımların artması, bu şirketlerin bilançolarına olumlu yansıyor. Uzmanlar, yapay zeka teknolojilerinin verimlilik artışı sağlayacağı ve küresel ekonomik büyümeye katkıda bulunacağı görüşünde.
Ancak bazı analistler, aşırı değerlenme endişelerine dikkat çekiyor. JPMorgan Asset Management stratejisti David Kelly, "Yapay zeka hisselerindeki yükseliş, dot-com balonunu andırıyor. Bu şirketlerin karlılıkları henüz bu değerlemeleri haklı çıkarmıyor" değerlendirmesinde bulundu. Buna rağmen, yapay zeka alanındaki gelişmelerin ekonomik büyümeye katkısının devam etmesi bekleniyor.
Ortadoğu'da Gerilim: ABD-İran MOU Süresi Doldu
ABD ile İran arasında 60 günlük mutabakat zaptının (MOU) süresi doldu ve Tahran, ABD'nin anlaşmaya uymadığını belirterek anlaşmanın "tüm anlamını yitirdiğini" açıkladı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nasır Kenani, yaptığı açıklamada, "ABD, anlaşmanın ruhuna ve lafzına aykırı hareket ederek ihlallerini sürdürdü. Bu nedenle, anlaşmanın tüm bağlayıcılığı ortadan kalkmıştır" dedi. ABD tarafı ise henüz resmi bir açıklama yapmadı.
Bu gelişme, Ortadoğu'da tansiyonu yükseltirken, bölgedeki petrol arzı güvenliğine ilişkin endişeleri de artırıyor. Petrol fiyatları, bu haberin ardından hafif bir artışla varil başına 85 doların üzerine çıktı. Analistler, olası bir askeri çatışmanın petrol fiyatlarını 100 doların üzerine taşıyabileceği uyarısında bulunuyor. Ayrıca, İran'ın nükleer programı konusundaki müzakerelerin de bu gelişmeden olumsuz etkilenebileceği belirtiliyor.
Küresel Ekonomi ve Piyasalarda Görünüm
ABD'de faiz artışının sona ereceği beklentisi, gelişmekte olan ülke piyasalarına da olumlu yansıyor. Gelişmekte olan ülke para birimleri, doların zayıflamasıyla birlikte değer kazanırken, bu ülkelerin borsaları da yükseliş eğiliminde. Özellikle Çin'de açıklanan teşvik paketleri, Asya piyasalarını destekliyor. Japonya'da Nikkei 225 endeksi, teknoloji hisselerinin öncülüğünde tarihi zirvesine yaklaştı.
Avrupa'da ise ekonomik büyüme beklentileri zayıf seyrediyor. Avrupa Merkez Bankası (ECB), faiz artışlarına ara verme sinyali verirken, bölgede enflasyonun hedefin üzerinde kalması dikkat çekiyor. Almanya ekonomisindeki yavaşlama, bölge genelinde risk oluşturmaya devam ediyor. Yatırımcılar, Avrupa borsalarında ihtiyatlı bir görünüm sergiliyor.
Bu ortamda, küresel ekonomik görünüm belirsizliğini koruyor. Fed'in faiz kararı, Ortadoğu'daki gerginlikler ve yapay zeka teknolojilerindeki gelişmeler, piyasaların yönü üzerinde belirleyici olacak. Analistler, yatırımcılara portföylerini çeşitlendirmeleri ve risklere karşı temkinli olmaları önerisinde bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fed'in faiz artışlarını sona erdirmesi ve doların değer kaybetmesi, Türkiye ekonomisi için olumlu bir gelişme olarak değerlendirilebilir. Doların zayıflaması, gelişmekte olan ülke para birimlerine destek sağlarken, Türk lirası üzerindeki baskıyı da hafifletebilir. Ayrıca, küresel risk iştahının artması, Türkiye'ye sermaye girişlerini hızlandırabilir. Ancak, Ortadoğu'da artan gerilim, Türkiye'nin güvenliğini doğrudan etkileyebilecek bir gelişme olarak öne çıkıyor. Türkiye, bölgede istikrarın sağlanması için diplomatik girişimlerini sürdürürken, enerji arz güvenliği konusunda da dikkatli olmalıdır. Petrol fiyatlarındaki olası bir artış, Türkiye'nin enerji ithalatını olumsuz etkileyebilir ve cari açığı artırabilir. Bu nedenle, Türkiye'nin hem ekonomik hem de güvenlik açısından bu gelişmeleri yakından takip etmesi gerekiyor.
