Fas, eski ABD Başkanı Donald Trump'ın adını taşıyan bir karayolunu hizmete açarak, Trump'ın Batı Sahra konusundaki tartışmalı tutumuna duyduğu memnuniyeti ifade etti. Rabat yönetimi, bu adımın iki ülke arasındaki 'derin takdirin' bir göstergesi olduğunu açıkladı. Karayolu, Fas'ın güneyindeki Dakhla kentinde yer alıyor ve bölgenin ekonomik kalkınmasına katkı sağlaması bekleniyor. Trump, görev süresinin son günlerinde Fas'ın Batı Sahra üzerindeki egemenliğini tanıma kararı almış, bu da bölgedeki dengeleri değiştirmişti.
Gelişmenin Arka Planı
Fas, uzun yıllardır Batı Sahra'nın kendi topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğunu savunuyor. Ancak Cezayir'in desteklediği Polisario Cephesi, bu bölgenin bağımsız bir devlet olması gerektiğini ileri sürüyor. Birleşmiş Milletler nezdinde devam eden müzakereler, taraflar arasında bir çözüm bulunamadan sürüyor. Trump'ın Aralık 2020'deki kararı, Washington'un bu konudaki geleneksel tarafsızlık politikasını sona erdirmiş ve Fas'ın tezine önemli bir destek sağlamıştı.
Fas Dışişleri Bakanı Nasser Bourita, yaptığı açıklamada, "Bu karayolu, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın ve Sayın Trump'ın Fas halkına gösterdiği dostane tutumun sembolüdür" dedi. Bakan, ayrıca bu adımın iki ülke arasındaki ticari ve ekonomik ilişkileri daha da güçlendireceğini umduğunu ifade etti.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Fas'ın bu jesti, ABD-Fas ilişkilerindeki sıcaklığın bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Ancak bu durum, Cezayir ve Polisario Cephesi tarafından sert bir şekilde eleştirildi. Cezayir, Trump'ın kararının uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve bölgedeki istikrarı bozduğunu savunuyor. Gözlemciler, Fas'ın bu hamlesinin, yeni ABD yönetimine bir mesaj niteliği taşıdığını ve Rabat'ın Washington'un desteğini sürdürme beklentisini yansıttığını belirtiyor.
Bölgede son yıllarda artan gerilimler, özellikle ABD'nin arabuluculuğunda İsrail ile normalleşme anlaşmaları imzalayan Arap ülkelerinin tutumu, Batı Sahra sorununu yeniden uluslararası gündemin üst sıralarına taşımış durumda. Fas, bu jestle birlikte, uluslararası toplumun Batı Sahra konusundaki tutumunu da etkilemeyi hedefliyor gibi görünüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Kuzey Afrika ve Mağrip bölgesindeki dengeler açısından önem taşıyor. Türkiye, Batı Sahra konusunda BM parametreleri çerçevesinde taraflar arasında adil bir çözüm bulunmasından yana. Fas'ın bu hamlesi, bölgedeki tansiyonu artırabilir ve Türkiye'nin hem Fas hem de Cezayir ile olan ilişkilerini etkileyebilir. Ankara, bu iki ülkeyle de iyi ilişkiler sürdürmeye çalışıyor. Ayrıca, ABD'nin bölgedeki etkisinin artması, Türkiye'nin Afrika açılımı politikasında yeni dinamikler yaratabilir. Bu nedenle, Türk dış politikası açısından gelişmelerin yakından izlenmesi gerekiyor.
