Nepalli dağ rehberi Hillary Dawa Sherpa (31), dünyanın en yüksek zirvesi Everest'te (8.848 metre) 'Ölüm Bölgesi' olarak adlandırılan 8.000 metre üzeri bölgede bir hafta boyunca mahsur kaldıktan sonra, yiyecek ve oksijen olmadan çıplak elle ana kampa geri dönerek kurtarıldı. Sherpa, 21 Mayıs'ta rehberlik yaptığı bir ekiple zirve yaparken kötü hava koşulları nedeniyle bağlantı koptu ve kayboldu. Nepalli yetkililer, Sherpa'nın 28 Mayıs'ta ana kampta bulunduğunu açıkladı. Kurtarma ekipleri, Sherpa'nın hipotermi ve dehidrasyon belirtileri gösterdiğini ancak hayati tehlikesinin bulunmadığını bildirdi.
Olayın Arka Planı: Ölüm Bölgesi'nde Hayatta Kalma Mücadelesi
Hillary Dawa Sherpa, 21 Mayıs'ta Everest'in zirvesine ulaşan bir uluslararası ekibe rehberlik ediyordu. Dönüş yolunda, 8.000 metre seviyesindeki 'Ölüm Bölgesi'nde (Death Zone) hava koşulları aniden kötüleşti. Bu bölgede oksijen seviyesi normalin yaklaşık üçte biri kadar olup, insan vücudu birkaç saatten fazla dayanamaz. Sherpa, ekibin gerisinde kaldı ve telsiz bağlantısı kesildi. Arama kurtarma ekipleri, kötü hava nedeniyle ilk günlerde müdahale edemedi. Sherpa, yanında sadece bir şişe su ve bir parça çikolata bulunan sırt çantasıyla, 7 gün boyunca 7.900 metre ile 8.400 metre arasında bir bölgede mahsur kaldı.
28 Mayıs sabahı, Sherpa kendi başına ana kampa (5.364 metre) inmeyi başardı. Yetkililer, Sherpa'nın son 24 saat boyunca hiçbir şey yemediğini ve oksijen tüpünün tamamen bittiğini belirtti. Kurtarma görevlileri, Sherpa'nın donma derecesinde ellerle kampa ulaştığını, ancak bilincinin açık olduğunu kaydetti. Sherpa, ilk yardımın ardından helikopterle Katmandu'ya sevk edildi.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Everest Tırmanışlarında Artan Riskler
Everest'te her yıl yüzlerce tırmanışçı zirve yaparken, ölüm bölgesinde mahsur kalma vakaları sık yaşanıyor. 2023 sezonunda en az 11 dağcı hayatını kaybetti. Uzmanlar, aşırı kalabalık tırmanış rotaları, deneyimsiz rehberler ve küresel ısınmanın buzulları eritmesiyle risklerin arttığına dikkat çekiyor. Nepal hükümeti, 2024 sezonu için daha sıkı düzenlemeler getirmeyi planlıyor. Bu olay, aynı zamanda dağ rehberlerinin çalışma koşullarını da gündeme getirdi. Sherpa'lar, genellikle düşük ücretlerle tehlikeli tırmanışlarda hayatlarını riske atıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Everest kazaları, Türkiye'nin yüksek irtifa dağcılık turizmine ilgi duyan vatandaşları için uyarıcı bir nitelik taşıyor. Türk dağcılar, özellikle Ağrı Dağı (5.137 m) ve Ararat gibi zirvelerde deneyim kazansa da, Everest gibi 8.000 metre üzeri tırmanışlar ciddi riskler barındırıyor. Türkiye'nin Nepal ile diplomatik ilişkileri sıcak olmamakla birlikte, bu tür kazaların Türk dağcılar için de geçerli olabileceği gerçeği, turizm ve dış politika bağlamında bir farkındalık yaratabilir. Ayrıca, küresel iklim değişikliğinin Himalayalar'daki etkisi, Türkiye'nin de parçası olduğu uluslararası iklim diplomasisini yakından ilgilendiriyor.
