Etiyopya'da Başbakan Abiy Ahmed'in liderliğindeki Refah Partisi (PP), 1 Haziran'da düzenlenen yasama seçimlerinde oyların yaklaşık yüzde 90'ını alarak ezici bir zafer elde etti. Ülkenin seçim kurulu tarafından yapılan açıklamada, PP'nin parlamentodaki sandalyelerin neredeyse tamamını kazandığı belirtildi. Abiy, 2018 yılından bu yana ülkeyi yönetiyor ve son dönemde artan otoriter eğilimler nedeniyle sık sık eleştiriliyor.
Arka Plan: Abiy'nin Yükselişi ve Tartışmalı Reformlar
Abiy Ahmed, 2018'de iktidara geldiğinde reformcu bir lider olarak selamlanmıştı. Etiyopya'nın uzun süredir devam eden siyasi krizlerine son verme vaadiyle başlattığı açılım politikaları, eski muhaliflerin ülkeye dönüşüne izin vermesi ve medya üzerindeki kısıtlamaları hafifletmesiyle uluslararası toplumdan takdir toplamıştı. Ancak 2020'de başlayan Tigray Savaşı, bu reformları gölgede bıraktı. Abiy, Tigray Halk Kurtuluş Cephesi'ne (TPLF) karşı askeri operasyon başlattı ve bu süreçte insan hakları ihlalleri, etnik temizlik ve kıtlık gibi ciddi suçlamalarla karşı karşıya kaldı. Savaşın yol açtığı yıkım ve can kaybı, Abiy'nin içeride ve dışarıda itibarını zedeledi.
Seçimlere giden süreçte muhalefet partileri, adil bir yarış ortamı olmadığını öne sürerek seçimleri boykot etti. Bazı muhalif liderler tutuklandı, medya kuruluşları kapatıldı ve sivil toplum örgütleri baskı altına alındı. Uluslararası gözlemciler de seçimlerin özgür ve adil koşullarda gerçekleşmediğini belirtti.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Etiyopya, Afrika Boynuzu'nda stratejik bir konuma sahip ve bölgesel güç olarak kabul ediliyor. Abiy'nin seçim zaferi, ülkede kırılgan barış sürecini ve istikrarı etkileyecek. Tigray Savaşı'nın ardından imzalanan Pretoria Barış Anlaşması, taraflar arasında silahların susmasını sağlasa da, savaşın yaraları henüz sarılmış değil. Seçim sonuçları, Abiy'nin elini güçlendirirken, muhalefetin ve uluslararası toplumun tepkileri merakla bekleniyor.
Öte yandan, Etiyopya'nın iç istikrarsızlığı bölgesel güvenliği de tehdit ediyor. Sudan ve Somali gibi komşu ülkelerdeki çatışmalar, Etiyopya'nın sınır güvenliğini etkiliyor. Ayrıca, Nil Nehri üzerindeki Büyük Etiyopya Rönesans Barajı (GERD) projesi, Mısır ve Sudan ile su paylaşımı konusunda anlaşmazlıklara neden olmaya devam ediyor. Abiy'nin güçlenmesi, bu anlaşmazlıkların çözümünde daha katı bir tutum sergileyebileceğine işaret ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Etiyopya ile son yıllarda ekonomik ve siyasi ilişkilerini güçlendirmiştir. Abiy'nin seçim zaferi, Türkiye'nin Afrika Boynuzu'ndaki nüfuzu açısından önemlidir. Türkiye, Etiyopya'da kalkınma projeleri, savunma sanayii iş birliği ve ticaret hacminin artırılması konularında aktif rol oynamaktadır. Ancak Etiyopya'daki iç çatışmalar, Türk yatırımlarını ve bölgesel istikrarı tehdit edebilir. Türkiye'nin, Abiy yönetimiyle dengeli bir ilişki sürdürmesi ve insan hakları konularında hassasiyet göstermesi beklenir. Ayrıca Türkiye, Somali'deki varlığı ve Kızıldeniz güvenliği nedeniyle Etiyopya'daki gelişmeleri yakından takip etmektedir.
