Etiyopya ordusu, Tigray Halk Kurtuluş Cephesi'ne (TPLF) karşı yürüttüğü operasyonlarda önemli ilerleme kaydederek isyancı güçleri geri püskürttü. Çatışmaların şiddetlenmesiyle birlikte ordu birlikleri Tigray'ın başkenti Mekelle'e doğru ilerliyor. Başkent Addis Ababa'da art arda patlamalar meydana gelirken, Afrika Birliği tüm taraflara itidal çağrısı yaptı. Etiyopya ve Eritre arasındaki bağların kopmasıyla bölgede tansiyon daha da yükseldi.
Çatışmaların Arka Planı ve Güncel Durum
Etiyopya'da Kasım 2020'de başlayan Tigray krizi, ülkenin kuzeyinde geniş çaplı bir silahlı çatışmaya dönüştü. Başbakan Abiy Ahmed'in Tigray bölgesel yönetimine yönelik askeri müdahalesi, bölgede insani krizi derinleştirdi. Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF), bir dönem ülkenin yönetiminde etkili olan ancak sonrasında iktidardan uzaklaştırılan bir siyasi hareket. Abiy yönetimi, TPLF'yi yasadışı ilan ederek askeri operasyon başlattı.
Son günlerde Etiyopya ordusu, Tigray ve Amhara bölgelerinde yoğunlaşan çatışmalarda üstünlük sağladığını açıkladı. Ordu sözcüsü, "isyancıların direnişi kırıldı" ifadesini kullanırken, Tigray yanlısı güçler ise hâlâ bazı bölgelerde kontrolü ellerinde tuttuklarını iddia ediyor. Başkent Addis Ababa'da son 48 saat içinde en az üç patlama meydana geldi; can kaybına ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Patlamaların sorumluluğunu henüz üstlenen olmadı.
Bölgesel ve Uluslararası Yansımalar
Etiyopya ile Eritre arasındaki ilişkilerin kopması, bölgesel denklemi daha da karmaşık hale getirdi. Eritre, Tigray çatışmasında Etiyopya ordusuna destek verdiği iddialarıyla eleştiriliyor. Öte yandan Sudan, Güney Sudan ve Cibuti gibi komşu ülkeler, istikrarsızlığın yayılmasından endişeli. Afrika Birliği, tarafları diyaloga davet ederek ateşkes çağrısında bulundu. Birliğin özel temsilcisi, "Bölgesel barış ve güvenlik tehlikeye giriyor" uyarısı yaptı.
Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği de endişelerini dile getirerek, insani yardımların engellenmemesi gerektiğini vurguladı. ABD yönetimi, Etiyopya'daki taraflara yönelik yaptırım tehdidini yineledi. Uluslararası Kızılhaç Komitesi, Tigray'da milyonlarca insanın acil yardıma ihtiyaç duyduğunu bildirdi. Bölgede iletişim ve ulaşım ağları büyük ölçüde kesilmiş durumda.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Etiyopya'daki istikrarsızlık, Türkiye'nin Afrika Boynuzu'ndaki stratejik ve ekonomik çıkarlarını doğrudan etkiliyor. Türkiye, son yıllarda Etiyopya ile ticari ve savunma alanında işbirliğini güçlendirdi; Türk müteahhitlik firmaları ülkede altyapı projeleri yürütüyor. Çatışmaların uzaması, bu yatırımları riske atabilir. Ayrıca Kızıldeniz ve Bab-el-Mendeb Boğazı'na yakınlığı nedeniyle bölgedeki istikrarsızlık, Türkiye'nin deniz ticaret yolları güvenliği açısından da kritik. Türkiye, Afrika Birliği ve BM çağrılarına destek vererek diplomatik çözüm arayışlarına katkı sunabilir. İnsani krizin derinleşmesi, Türkiye'nin bölgesel insani yardım rolünü de artırabilir.
