Etiyopya'da Başbakan Abiy Ahmed liderliğindeki iktidar partisi Refah Partisi, geçtiğimiz hafta sonu yapılan genel seçimlerde parlamentodaki sandalyelerin yaklaşık yüzde 90'ını kazanarak ezici bir zafer elde etti. Bu sonuç, Abiy Ahmed'in ülkeyi ikinci bir beş yıllık dönem daha yönetmesinin önünü açtı. Seçimler, Afrika Boynuzu'ndaki bu stratejik ülkede istikrar ve güvenlik endişelerinin gölgesinde gerçekleşti. Başkent Addis Ababa başta olmak üzere birçok bölgede oy verme işlemi sakin geçerken, Tigray bölgesinde yaşanan çatışmalar nedeniyle seçimlerin yapılamadığı bildirildi. Resmi sonuçlara göre Refah Partisi 547 sandalyeli parlamentoda 410'dan fazla sandalye kazanırken, ana muhalefet partileri sadece birkaç sandalye elde edebildi.
Seçim süreci ve tartışmalar
Seçimler, 2021'de Tigray'da başlayan iç savaşın ardından ülkenin kırılgan barış sürecinde kritik bir dönemeç olarak görülüyordu. Abiy Ahmed, 2018'de iktidara geldiğinde reformist bir lider olarak uluslararası toplumun desteğini kazanmış, ancak Tigray'a askeri müdahale ve insani kriz nedeniyle eleştirilerin odağı olmuştu. Muhalefet partileri ve bazı uluslararası gözlemciler, seçimlerin adil ve şeffaf olmadığı yönünde endişelerini dile getirdi. Özellikle Amhara ve Oromia bölgelerinde güvenlik sorunları nedeniyle oy verme işleminin aksadığı belirtiliyor. Seçim komisyonu ise oyların büyük ölçüde serbest ve adil bir ortamda kullanıldığını savunuyor. Abiy Ahmed, seçim zaferinin ardından yaptığı konuşmada, ülkeyi birleştirme ve ekonomik kalkınmayı hızlandırma sözü verdi. Ancak Tigray'daki savaşın yaraları henüz sarılmış değil; bölgede insani yardıma ihtiyaç duyan milyonlarca insan var.
Bölgesel ve küresel boyut
Etiyopya'daki bu siyasi gelişme, Afrika Boynuzu'ndaki güç dengelerini doğrudan etkiliyor. Ülke, hem Afrika Birliği'nin merkezi olması hem de Nil Nehri üzerindeki baraj projeleri nedeniyle Mısır ve Sudan ile yaşadığı anlaşmazlıklarla bölgesel bir güç konumunda. Abiy Ahmed'in seçim zaferi, Büyük Etiyopya Rönesans Barajı konusundaki tutumunu güçlendirebilir. Ayrıca Somali'deki terörle mücadele operasyonlarına katkı sağlayan Etiyopya, Doğu Afrika'da istikrarın sağlanmasında kilit rol oynuyor. Uluslararası toplum, Etiyopya'nın iç barışını sağlaması ve Tigray'da insani krizi çözmesi için baskı yaparken, Çin ve ABD gibi ülkeler ülkedeki yatırımlarını sürdürüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Etiyopya, Türkiye'nin Afrika Boynuzu'ndaki en önemli ortaklarından biridir. Türkiye, Etiyopya'da büyük altyapı projeleri yürütmekte ve iki ülke arasındaki ticaret hacmi son yıllarda önemli ölçüde artmıştır. Abiy Ahmed'in seçim zaferi, Türkiye-Etiyopya ilişkilerinde süreklilik anlamına geliyor. Ancak Tigray'daki istikrarsızlık ve insani kriz, Türk yatırımlarını ve bölgesel güvenliği tehdit edebilir. Ayrıca Etiyopya'nın Nil Nehri barajı konusunda Mısır ve Sudan ile yaşadığı anlaşmazlık, Türkiye'nin Afrika politikasında denge kurmasını gerektiriyor. Ankara, hem Etiyopya ile ekonomik işbirliğini hem de Mısır ve Sudan ile olan ilişkilerini gözetmek zorunda.
