Etiyopya'da Başbakan Abiy Ahmed liderliğindeki Refah Partisi, 2021 yılında düzenlenen genel seçimlerde oyların yaklaşık yüzde 90'ını alarak parlamentoda ezici bir çoğunluk elde etti. Ülkenin seçim kurulunun açıkladığı resmi sonuçlara göre, Refah Partisi 547 sandalyeli federal parlamentoda 410'dan fazla sandalye kazandı. Bu sonuç, Abiy Ahmed'in 2018'de iktidara gelmesinden bu yana siyasi gücünü daha da pekiştirmesine yol açarken, ülkede artan otoriterleşme eğilimleri ve insan hakları ihlalleri nedeniyle uluslararası toplumun eleştirilerini de beraberinde getiriyor.
Seçim süreci ve tartışmalar
Etiyopya'da 2021 yılında yapılan genel seçimler, ülkenin kuzeyindeki Tigray bölgesinde devam eden silahlı çatışmalar ve insani kriz nedeniyle gölgelendi. Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF) ile federal hükümet arasındaki savaş, 2020 yılının Kasım ayında başlamış ve 2022 yılına kadar sürmüştü. Seçimler, Tigray bölgesinde yapılamazken, uluslararası gözlemciler sürecin adilliği konusunda ciddi endişeler dile getirdi. Abiy Ahmed'in partisi, seçim kampanyası sırasında medyaya erişim ve muhalif partilerin faaliyetleri üzerinde kısıtlamalar uygulamakla suçlandı. Seçimlere katılım oranı düşük kalırken, muhalefet partileri sonuçları tanımayı reddetti.
Bölgesel ve küresel boyut
Etiyopya, Afrika Boynuzu'nda stratejik bir konuma sahip olup, bölgesel istikrar açısından kritik bir ülkedir. Abiy Ahmed'in giderek artan otoriter yönetimi, komşu ülkelerle ilişkileri de etkilemektedir. Özellikle Mısır ile Nil Nehri'nin sularının paylaşımı konusunda yaşanan anlaşmazlık, Etiyopya'nın Büyük Etiyopya Rönesans Barajı (GERD) projesiyle birlikte tırmanmıştır. Ayrıca, Somali ve Eritre ile olan sınır sorunları da bölgesel gerilimlere yol açmaktadır. Küresel ölçekte ise Etiyopya, Çin ve ABD gibi büyük güçlerin yatırım ve nüfuz mücadelesine sahne olmaktadır. Abiy'nin seçim zaferi, bu dış aktörlerin ülkedeki etkisini yeniden şekillendirebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Etiyopya ile tarihsel ve kültürel bağlara sahip olup, özellikle son yıllarda ticari ve askeri işbirliğini artırmıştır. Ankara, Etiyopya'nın istikrarına önem vermekte ve ülkeye insani yardım ile kalkınma projeleri sunmaktadır. Abiy'nin seçim zaferi, Türkiye'nin mevcut hükümetle ilişkilerini sürdürmesini kolaylaştırsa da, ülkedeki otoriterleşme eğilimleri ve iç çatışmalar, Türk yatırımları için risk oluşturabilir. Ayrıca, Etiyopya'nın Kızıldeniz'deki stratejik konumu, Türkiye'nin Afrika Boynuzu'ndaki deniz gücü projeksiyonu açısından önemlidir. Bu nedenle, Türk dış politikası, Etiyopya'daki siyasi gelişmeleri yakından takip etmekte ve bölgesel istikrar için diplomatik çabalarını sürdürmektedir.
