ABD Donanması'nın en yaşlı uçak gemisi USS Nimitz (CVN-68), son kez eski mürettebatını ağırladı. Virginia'daki Norfolk Donanma İstasyonu'nda bulunan Pier 14'te, otobüslerden inen 400 eski denizci ve aileleri, geminin güvertesine çıkarak 'Yaşlı Tuz'a veda etti. Törenin onur konuğu, geminin ilk komutanı 94 yaşındaki Emekli Koramiral Richard E. Jortberg idi. Eylül 2025'te emekliye ayrılacak olan gemi, 1975'teki hizmete girişinden bu yana 50 yılı aşkın süredir ABD donanmasının bel kemiğini oluşturdu.
Gelişmenin Arka Planı
USS Nimitz, adını ABD Pasifik Filosu'nun eski komutanı Amiral Chester W. Nimitz'ten alan ve sınıfının ilk gemisi olarak 3 Mayıs 1975'te hizmete girmişti. 1970'lerde Soğuk Savaş'ın zirvesinde inşa edilen gemi, nükleer enerjiyle çalışan ilk süper taşıyıcılardan biri olma özelliğini taşıyor. 50 yılı aşkın görev süresi boyunca Vietnam Savaşı'nın son dönemlerinden Körfez Savaşı'na, Afganistan ve Irak operasyonlarından günümüzdeki güvenlik krizlerine kadar birçok kritik görevde yer aldı.
Geminin ilk komutanı olan Koramiral Jortberg, 1975'teki göreve başlama törenine katılmış ve geminin ilk mürettebatına liderlik etmişti. Norfolk'taki veda etkinliğinde Jortberg, eski denizcilerle sohbet ederek anılarını tazeledi. Etkinlik, geminin hizmet süresi boyunca görev yapmış denizcilerin bir araya gelmesine vesile oldu. Eski denizciler, gemi güvertesinde yürürken gözlerinde yaşlarla o günleri andılar. Donanma yetkilileri, bu tür veda etkinliklerinin gemi personelinin bağını güçlendirdiğini ve donanma tarihine saygı duruşu niteliği taşıdığını belirtti.
Bölgesel ve Küresel Boyut
USS Nimitz'in emekliliği, ABD donanmasının modernizasyon çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Yerini Gerald R. Ford sınıfı gibi daha yeni nesil uçak gemileri alacak. Bu geçiş, ABD'nin deniz gücü projeksiyonunda önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor. Nimitz sınıfı gemilerin kademeli olarak hizmet dışı bırakılması, ABD'nin Pasifik'te Çin'in artan deniz gücüne karşı stratejik önceliklerini yansıtıyor. Donanma, mevcut filosunu daha modern ve yetenekli gemilerle yenileyerek küresel varlığını sürdürmeyi hedefliyor.
Nimitz'in son görevi, 2024 yılında Orta Doğu'daki güvenlik operasyonlarına destek vermek oldu. Gemi, bölgedeki ABD müttefiklerine güvence sağlamak amacıyla devriye görevlerinde bulundu. Emeklilik süreci, ABD donanmasının filo yapısındaki değişimlerin yanı sıra, denizcilik endüstrisindeki istihdam ve bakım maliyetleri açısından da önemli etkiler yaratacak. Uzmanlar, bu dönüşümün ABD savunma bütçesi üzerindeki etkilerinin yanı sıra, müttefik ülkelerle yapılan deniz tatbikatlarının geleceğini de şekillendireceğini öngörüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
USS Nimitz'in emekliye ayrılması, doğrudan Türk savunma politikasını etkilemese de, ABD donanmasının yeniden yapılanma süreci Türkiye'nin güvenlik çevresini etkileyebilir. ABD'nin uçak gemisi bulundurma kapasitesindeki geçici azalmalar, Doğu Akdeniz'deki ABD varlığını dönemsel olarak etkileyebilir. Bu durum, Türkiye'nin deniz gücü dengesi ve NATO içindeki rolü açısından değerlendirilmelidir. Türkiye'nin kendi TCG Anadolu gemisiyle artan deniz yetenekleri, bölgedeki güç dengesinde yeni dinamikler yaratabilir. ABD'nin modernizasyonu, küresel deniz gücü dengesinde uzun vadede değişikliklere yol açacağından, Türkiye'nin savunma planlamalarında bu gelişmeleri izlemesi önem arz ediyor.
