İngiltere'de Başbakan Keir Starmer'ın açıkladığı yeni savunma yatırım planı, ülkenin en üst düzey güvenlik uzmanlarından sert eleştiriler aldı. Hükümetin savunma gözden geçirmesine liderlik eden eski NATO Genel Sekreteri George Robertson, planın Birleşik Krallık'ın karşı karşıya olduğu tehditlerin boyutunu karşılamada yetersiz kaldığını belirtti. Robertson, Savunma Yatırım Planı'nın (DIP) ‘çok az ve çok geç’ olduğunu ifade ederek, Starmer yönetiminin askeri harcamalar konusunda daha iddialı adımlar atması gerektiğini vurguladı.
Planın Ayrıntıları ve Eleştiriler
Başbakan Starmer, geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada, savunma harcamalarının GSYİH'nın yüzde 2,5'ine çıkarılacağını duyurmuştu. Ancak Robertson, bu oranın mevcut jeopolitik gerilimler karşısında yetersiz olduğunu savunuyor. Robertson, ‘Ukrayna'daki savaş, Orta Doğu'daki krizler ve Çin'in yükselen askeri gücü göz önüne alındığında, yüzde 2,5 hedefi 2030 yılına kadar ulaşılması gereken bir alt sınır olmalı, ancak şu anki plan bu tehditlere yanıt vermekten uzak’ dedi.
Eski NATO Genel Sekreteri, ayrıca planın finansman kaynaklarının da belirsiz olduğunu dile getirdi. Hükümetin savunma bütçesini artırmak için vergi artışına gitmeyeceğini açıklaması, Robertson tarafından ‘sorumluluktan kaçış’ olarak nitelendirildi. ‘Savunma harcamaları bir tercih değil, zorunluluktur. Ancak bu plan, taahhütlerle gerçeklik arasında bir uçurum olduğunu gösteriyor’ ifadelerini kullandı.
Küresel ve Bölgesel Boyut
İngiltere'nin savunma politikalarındaki bu tartışma, NATO müttefiklerinin de dikkatle izlediği bir konu haline geldi. NATO'nun Avrupa kanadında askeri harcamaların artırılması yönündeki baskılar sürerken, İngiltere'nin tutumu diğer üyeler için de bir referans noktası oluşturuyor. Özellikle ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığını azaltma sinyalleri verdiği bir dönemde, Avrupalı müttefiklerin kendi savunmalarına daha fazla yatırım yapması bekleniyor.
Uzmanlar, Robertson'ın eleştirilerinin sadece İngiltere için değil, tüm Avrupa güvenlik mimarisi için bir uyarı niteliği taşıdığını belirtiyor. ‘Soğuk Savaş sonrası dönemin en büyük güvenlik kriziyle karşı karşıyayız. İngiltere gibi kilit bir ülkenin yetersiz yatırım yapması, ittifakın caydırıcılık kapasitesini zayıflatabilir’ değerlendirmesini yapan analistler, planın gözden geçirilmesi gerektiğini ifade ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin NATO içindeki konumu açısından önem taşıyor. İngiltere'nin savunma harcamalarını artırmaması, ittifakın güney kanadındaki yükün Türkiye gibi ülkelere daha fazla binmesine yol açabilir. Özellikle Doğu Akdeniz, Karadeniz ve Orta Doğu'daki güvenlik tehditleri karşısında Türkiye'nin caydırıcılık kapasitesini koruması için müttefiklerinin de benzer çabalar göstermesi beklenir. Robertson'ın eleştirileri, İngiltere'nin taahhütlerini yerine getirmemesi halinde NATO'nun uyum sorunu yaşayabileceğini ve Türkiye'nin bu durumdan olumsuz etkilenebileceğini gösteriyor.
