LONDRA - Eski NATO Genel Sekreteri ve İngiltere'nin savunma planının ortak yazarı Lord George Robertson, hükümetin temel savunma harcamalarını Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'nın (GSYH) yüzde 3,5'ine çıkarmak için bir yol haritası belirlememesini eleştirerek, bu hafta yapılacak NATO zirvesinde müttefiklerden soğuk bir karşılama beklediğini ifade etti.
Arka Plan ve Eleştiriler
Robertson, İngiltere'nin NATO'ya yaptığı katkıları artırmak için somut adımlar atmaması halinde özellikle Türkiye, ABD ve Doğu Avrupa ülkeleri gibi güvenlik endişeleri yüksek müttefikler nezdinde itibar kaybı yaşayacağını belirtti. Eski NATO lideri, "İngiltere'nin savunmaya ayırdığı kaynaklar, küresel bir güç olma iddiasıyla uyumlu değil. Yüzde 3,5 hedefi sadece bir rakam değil, güvenilirlik göstergesidir." dedi. Robertson ayrıca, İngiltere'nin mevcut harcama seviyesinin yüzde 2,3 civarında olduğunu ve bu oranın artırılmaması halinde NATO içinde liderlik rolünü kaybedeceğini savundu.
İngiltere Savunma Bakanlığı, yüzde 3,5 hedefinin uzun vadeli bir planlama gerektirdiğini ve mevcut bütçe kısıtları altında bu hedefe ulaşmanın zor olduğunu ifade etse de, Robertson'ın eleştirileri hükümet içinde de yankı buldu. Bazı Muhafazakar Parti milletvekilleri, hükümeti NATO taahhütlerini ciddiye almaya çağırdı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
NATO zirvesi, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırganlığının arttığı ve ittifakın doğu kanadının güvenlik endişelerinin zirve yaptığı bir dönemde gerçekleşiyor. İngiltere, NATO'nun nükleer caydırıcılık kapasitesine en büyük katkıyı yapan ülkelerden biri olmasına rağmen, konvansiyonel güçlerdeki eksiklikler dikkat çekiyor. Özellikle Türkiye gibi NATO'nun güney kanadındaki ülkeler, İngiltere'nin savunma harcamalarını artırmaması halinde ittifak içinde yük paylaşımı dengesizliğinin derinleşeceğinden endişe ediyor.
Analistler, Robertson'ın uyarılarının NATO'nun geleceği açısından kritik olduğunu belirtiyor. Zirvede alınacak kararlar, ittifakın savunma harcamaları hedeflerini ve üyelerin sorumluluklarını yeniden tanımlayabilir. İngiltere'nin bu konuda net bir taahhüt vermemesi, ittifak içinde güven bunalımına yol açabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin NATO içindeki konumunu ve ittifaktan beklentilerini doğrudan ilgilendiriyor. Türkiye, uzun süredir savunma harcamalarının GSYH'nin yüzde 2'sinin üzerinde seyretmesine rağmen, müttefiklerden daha fazla dayanışma bekliyor. İngiltere gibi büyük bir müttefikin yük paylaşımına katkısını artırmaması, Türkiye'nin güvenlik endişelerini artırabilir. Ayrıca, Doğu Akdeniz'deki gerilimler ve terörle mücadele gibi konularda Türkiye, NATO'nun güney kanadında daha fazla destek beklerken, İngiltere'nin savunma harcamalarını düşük tutması bu desteği sınırlayabilir. Robertson'ın "soğuk Ankara karşılaması" uyarısı, İngiltere'nin Türkiye ile ilişkilerinde savunma işbirliğinin önemini vurguluyor.
