ABD ve partner ülkeler, geçtiğimiz Cumartesi günü Filipin Denizi'nde devam eden Valiant Shield 2026 tatbikatı kapsamında, hizmet dışı bırakılan USS Juneau (LPD-10) amfibi taarruz gemisini batırdı. Eski amfibi taarruz gemisi, Mariana Adaları Menzil Kompleksi'nde kıyıdan 200 deniz milinden fazla açıkta gerçekleştirilen batırma harekatı sırasında hedef alındı. Söz konusu tatbikat, ABD ve müttefik kuvvetlerinin ortak harekat kabiliyetini test etmeyi amaçlıyor.
Gelişmenin Arka Planı
USS Juneau, 1969 yılında hizmete giren ve 2007 yılında emekliye ayrılan bir Austin sınıfı amfibi taarruz gemisiydi. Gemi, hizmet dışı bırakıldıktan sonra uzun süre Maryland'deki Suisun Koyu'nda bekletilmişti. Son olarak, 2022 yılında Pasifik'te batırılmak üzere çekilmişti. Valiant Shield 2026, iki yılda bir düzenlenen ve bölgesel istikrarı sağlamak amacıyla gerçekleştirilen geniş çaplı bir tatbikat. Bu yılki tatbikata ABD Deniz Kuvvetleri'nin yanı sıra Japonya, Avustralya ve diğer müttefik ülkelerin deniz unsurları da katılıyor.
Batırma harekâtı, canlı ateşli eğitim kapsamında gerçekleştirildi. ABD Donanması'ndan yapılan açıklamaya göre, gemiye önce yüzey gemilerinden, ardından denizaltı ve uçaklardan ateş açıldı. Harekâtın, güdümlü mühimmatların etkinliğini test etmek ve müttefik kuvvetler arasındaki koordinasyonu geliştirmek amacıyla yapıldığı belirtildi. Batırma sırasında çevresel etkilerin en aza indirilmesi için gerekli önlemler alındı.
Bölgesel veya Küresel Boyut
Valiant Shield tatbikatları, Hint-Pasifik bölgesinde ABD'nin angajmanının bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Özellikle Çin'in artan deniz gücü ve Güney Çin Denizi'ndeki faaliyetleri göz önüne alındığında, bu tür tatbikatlar ABD'nin bölgedeki askeri varlığını pekiştirme stratejisinin bir parçası. Son yıllarda ABD, müttefikleriyle birlikte Pasifik'te sık sık ortak deniz tatbikatları düzenliyor. Bu tatbikatlar, serbest seyrüsefer ilkelerini savunmanın yanı sıra bölgesel caydırıcılığı artırmayı hedefliyor. Öte yandan, eski gemilerin hedef olarak kullanılması, askeri eğitimlerde yaygın bir uygulama olmakla birlikte, çevre örgütleri tarafından deniz ekosistemine etkileri nedeniyle eleştiriliyor. ABD Donanması, batırma işleminin çevresel etkilerini azaltmak için gemideki tehlikeli maddelerin önceden temizlendiğini açıkladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, küresel deniz gücü dengesi açısından önem taşıyor. ABD'nin Pasifik'teki askeri varlığını artırması, NATO'nun Avrupa kanadında dikkat dağılmasına yol açabilir. Türkiye, Doğu Akdeniz ve Karadeniz'de deniz gücünü artırırken, ABD'nin Pasifik odağı, bazı bölgelerdeki angajmanını sınırlayabilir. Ayrıca, bu tür tatbikatlar, deniz harp doktrinleri ve mühimmat etkinliği konusunda Türk askeri planlamacılar için dersler içerebilir. Türkiye'nin, özellikle Mavi Vatan doktrini çerçevesinde, bu tür gelişmeleri takip etmesi stratejik açıdan önemlidir.
