Paralimpik şampiyonu ve engelli hakları savunucusu, havayolu şirketlerinin engelli yolculara karşı ayrımcı uygulamalarına son vermek için hazırlanan yasa tasarısına destek verdi. Tasarı, engelli yolculara gerekli hizmeti sunmayan veya kötü muamelede bulunan havayollarına para cezası kesilmesini öngörüyor. Şampiyon, geçmişte bir havayolu çalışanının kendisine 'Hiç yürümeyi denediniz mi?' diye sorduğunu ve bu tür davranışların kabul edilemez olduğunu belirtti.
Yasa tasarısının arka planı
Söz konusu yasa tasarısı, Birleşik Krallık hükümeti tarafından engelli yolcuların haklarını güvence altına almak amacıyla hazırlandı. Tasarı, havayolu şirketlerinin engelli yolculara tekerlekli sandalye yardımı, refakatçi hizmeti ve uygun oturma düzeni sağlamasını zorunlu kılıyor. Ayrıca, bu hizmetleri sunmayan veya engelli yolculara karşı ayrımcı tutum sergileyen havayollarına 50.000 £'a kadar para cezası verilmesini öngörüyor.
Paralimpik şampiyonu, yaptığı açıklamada "Engelli bireyler olarak seyahat etmek bizim için bir lüks değil, bir ihtiyaç. Ancak çoğu zaman havayolu şirketleri bizi ikinci sınıf yolcu olarak görüyor. Bu tasarı, hak ettiğimiz saygıyı görmemiz için önemli bir adım" dedi. Şampiyon, ayrıca birçok engelli yolcunun benzer ayrımcılığa maruz kaldığını ve bu durumun seyahat özgürlüklerini kısıtladığını vurguladı.
Bölgesel ve küresel boyut
Birleşik Krallık'ta başlatılan bu girişim, dünya genelinde engelli hakları alanında önemli bir örnek teşkil ediyor. Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri'nde de benzer düzenlemeler bulunuyor, ancak Birleşik Krallık'ın getirdiği para cezaları daha caydırıcı nitelikte. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), engelli yolculara yönelik hizmet standartlarının iyileştirilmesi için çalışmalar yürütüyor. Ancak, havayolu şirketlerinin bu konuda yeterli adımı atmadığı eleştirileri devam ediyor.
Engelli hakları örgütleri, dünya genelinde yaklaşık 1 milyar engelli bireyin bulunduğunu ve bunların seyahat ederken karşılaştığı engellerin sadece fiziksel değil, aynı zamanda tutumsal olduğunu belirtiyor. Birleşik Krallık'taki bu yasa tasarısının diğer ülkelere de ilham kaynağı olması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de engelli yolcuların hakları, 5378 sayılı Engelliler Kanunu ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü düzenlemeleriyle korunuyor. Ancak, uygulamada havayolu şirketlerinin engelli yolculara yönelik hizmet kalitesi ve ayrımcılık şikayetleri zaman zaman gündeme geliyor. Birleşik Krallık'taki bu yasa tasarısı, Türkiye'deki benzer düzenlemelerin güçlendirilmesi ve caydırıcı cezaların getirilmesi açısından örnek teşkil edebilir. Ayrıca, Türk havayolu şirketlerinin uluslararası standartlara uyum sağlaması, engelli turistler için Türkiye'nin cazibesini artırabilir ve turizm gelirlerine katkıda bulunabilir.
