ABD'de onlarca yıldır süregelen bir uygulama, engelli işçilerin asgari ücretin altında saatlik ücretlerle çalıştırılmasına izin veriyor. Ancak son yıllarda bu politikayı sonlandıran eyaletler, karşıtların öngördüğü büyük çaplı iş kayıplarının yaşanmadığını gösteriyor. Engelli hakları savunucuları, bu düşük ücretlerin ayrımcılık olduğunu ve engelli bireylerin ekonomik bağımsızlığını engellediğini belirtiyor.
Gelişmenin Arka Planı
1938 tarihli Adil Çalışma Standartları Yasası'nın 14(c) maddesi, engelli işçilere asgari ücretin altında ödeme yapılmasına izin veriyor. Bu madde kapsamında çalışan yaklaşık 40.000 engelli işçi, saatte ortalama 3-5 dolar kazanıyor. 2014'ten bu yana birçok eyalet bu uygulamayı kaldırdı veya kısıtladı. Yapılan araştırmalar, uygulamanın sona erdiği eyaletlerde engelli işçilerin istihdam oranlarında düşüş olmadığını, aksine bazı durumlarda arttığını ortaya koydu.
Örneğin, New Hampshire eyaleti 2015'te bu ücret uygulamasını kaldırdığında, muhalifler birçok engelli işçinin işini kaybedeceğini savunmuştu. Ancak veriler, engelli istihdamının aslında yükseldiğini ve işverenlerin engelli çalışanları işe almaya devam ettiğini gösteriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu tartışma yalnızca ABD'ye özgü değil. Birçok ülkede engelli işçiler için ayrımcı ücret politikaları bulunuyor. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), herkes için adil ücret ve insana yakışır iş çağrısı yapıyor. ABD'deki bu tartışma, engelli hakları konusunda küresel bir farkındalık yaratıyor. Biden yönetimi, 14(c) maddesinin kaldırılmasını destekliyor ancak Kongre'de yasal düzenleme bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de engelli istihdamına yönelik kotalar ve teşvikler bulunsa da, ücret adaleti konusunda benzer tartışmalar yaşanmıyor. Ancak ABD'deki bu gelişme, uluslararası engelli hakları standartlarının yükselmesine katkı sağlayabilir. Türkiye'nin engelli işçilere yönelik politikalarını gözden geçirmesi ve asgari ücret garantisi gibi uygulamaları hayata geçirmesi, sosyal adalet ve kapsayıcı büyüme hedefleri açısından önem taşıyor. Ayrıca, bu tartışma engelli bireylerin iş gücüne tam katılımı için fırsatlar yaratılması gerektiğini vurguluyor.
