Londra Metal Borsası'nda (LME) bakır, alüminyum ve çinko fiyatları, ABD'de açıklanan beklenti üstü enflasyon verisinin ardından Federal Reserve'ün (Fed) para politikasını daha da sıkılaştıracağı korkusuyla geçen hafta yaşanan sert düşüşün ardından yeni haftada toparlandı. Metal fiyatlarındaki bu geri dönüş, yatırımcıların enflasyon verisini sindirmesi ve Fed'in faiz artırım hızına ilişkin belirsizliğin bir miktar azalmasıyla gerçekleşti. Bakır, ton başına 9.000 dolar seviyesinin üzerine çıkarak kayıplarının bir kısmını telafi etti; alüminyum ve çinko da benzer şekilde değer kazandı.
Enflasyon Şoku ve Fed Endişeleri
Geçen hafta ABD'de açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verisi, piyasa beklentilerinin üzerinde gelerek yıllık enflasyonun %8,6 olduğunu gösterdi. Bu, son 40 yılın en yüksek seviyesi olarak kaydedildi. Verinin ardından Fed'in bu yıl içinde faiz oranlarını 75 baz puana kadar artırabileceği ve sıkılaşma döngüsünü hızlandırabileceği beklentisi güçlendi. Yüksek faiz beklentisi, doları güçlendirerek emtia fiyatlarını baskıladı; çünkü dolar cinsinden işlem gören metaller diğer para birimleri kullanan yatırımcılar için daha pahalı hale geldi. Ayrıca, agresif sıkılaşmanın küresel ekonomik büyümeyi yavaşlatacağı ve metal talebini azaltacağı endişesi satışları derinleştirdi.
Ancak hafta başında piyasalarda hava değişti. Analistler, enflasyon verisinin Fed'in faiz artırım patikasını büyük ölçüde şekillendirdiğini ve belirsizliğin büyük kısmının fiyatlandığını belirtiyor. Fed'in faiz kararı öncesinde risk iştahının bir miktar toparlanması, değerli metallerde alım fırsatı arayan yatırımcıları cesaretlendirdi. LME'de bakır vadeli işlemleri %1'in üzerinde artışla ton başına 9.150 dolara yükseldi. Alüminyum %0,8 değer kazanarak 2.550 dolar/ton oldu; çinko ise %1,2 artışla 3.500 dolar/ton seviyesine çıktı.
Küresel Ekonomik Görünüm ve Metal Talebi
Metal fiyatlarındaki dalgalanma, küresel ekonominin Kovid-19 sonrası toparlanma sürecinde karşı karşıya olduğu zorlukları yansıtıyor. Çin'in ekonomik yavaşlaması, özellikle bakır ve alüminyum talebi açısından önemli bir risk faktörü olmayı sürdürüyor. Çin, dünyanın en büyük metal tüketicisi konumunda ve inşaat sektöründeki durgunluk ile sıfır Kovid politikası nedeniyle talebin zayıf seyretmesi fiyatlar üzerinde baskı oluşturuyor. Öte yandan, yeşil enerji dönüşümü ve elektrikli araç üretimindeki artış, uzun vadede metal talebini destekleyen yapısal faktörler olarak öne çıkıyor. Bakır, yenilenebilir enerji sistemleri ve elektrikli araçlarda yoğun olarak kullanılıyor; bu da uzun vadeli görünümü destekliyor.
Arz tarafında ise Şili ve Peru gibi ülkelerde madencilik yatırımlarının yetersizliği ve jeopolitik riskler, arzın talebi karşılamada zorlanabileceğine işaret ediyor. Bu denge, fiyatların orta vadede dalgalı seyretmesine yol açabilir. Yatırımcılar, Fed'in faiz kararı ve sonraki toplantılarda alınacak kararları yakından izliyor. Ayrıca, Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) ve diğer merkez bankalarının politikaları da küresel likidite koşullarını etkileyerek emtia piyasalarına yön verecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Metal fiyatlarındaki dalgalanma, Türkiye ekonomisi için önemli sonuçlar doğurabilir. Türkiye, başta bakır olmak üzere metal emtialarında net ithalatçı konumunda; bu nedenle fiyat artışları üretim maliyetlerini yükselterek enflasyon üzerinde baskı oluşturur. Sanayi sektörü ve inşaat gibi metal yoğun sektörler, girdi maliyetlerindeki değişimden doğrudan etkilenir. Öte yandan, Türkiye'nin metal ihracatı da sınırlı olsa da, fiyatların yükselmesi ihracat gelirlerini olumlu etkileyebilir. Ancak küresel talepteki zayıflık, ihracat hacmini sınırlayabilir. Ayrıca, Fed'in sıkılaşma politikası, gelişmekte olan ülke para birimleri üzerinde baskı yaratarak Türk lirası üzerindeki değer kaybı riskini artırabilir. Bu durum, enerji ve emtia ithalat faturalarını yükselterek cari açığı genişletebilir. Türkiye'nin kısa vadede metal fiyatlarındaki hareketliliğe karşı girdi maliyetlerini yönetme ve alternatif tedarik kanalları geliştirme konusunda dikkatli olması gerekiyor.
