İngiltere'de enflasyon, Ekim ayında beklenmedik bir şekilde sabit kalarak yıllık bazda yüzde 2,2 olarak gerçekleşti. İngiltere Ulusal İstatistik Ofisi'nin (ONS) verilerine göre, gıda fiyatlarındaki yavaşlama, özellikle et, süt ürünleri ve sebze fiyatlarındaki artış hızının düşmesi, yükselen petrol fiyatlarının etkisini dengeledi. Piyasalar ve ekonomistler, Eylül ayında yüzde 2,2 olan yıllık enflasyonun Ekim'de yüzde 2,4'e yükseleceğini tahmin ediyordu. Bu tablo, enflasyonun İngiltere Merkez Bankası'nın (BoE) yüzde 2 hedefinin üzerinde kalmaya devam ettiğini ancak beklenenden daha ılımlı bir seyir izlediğini gösteriyor.
Gıda fiyatlarındaki yavaşlama ve akaryakıt etkisi
ONS verilerine göre, gıda ve alkolsüz içecek fiyatları Ekim ayında yıllık yüzde 2,9 arttı. Bu oran, Eylül ayındaki yüzde 3,2'lik artışın altında kalırken, enflasyonun ana kalemlerinden gıdadaki yavaşlamanın devam ettiğini ortaya koydu. Özellikle et, süt ürünleri ve sebze fiyatlarındaki artış hızı belirgin şekilde azaldı. Öte yandan, akaryakıt fiyatları Ekim'de bir önceki aya göre yüzde 1,5 yükseldi. Petrol fiyatlarındaki küresel artışa bağlı olarak benzin ve dizel fiyatlarındaki bu yükseliş, enflasyonu yukarı çekici bir etki yaratsa da, gıda fiyatlarındaki yavaşlama bu etkiyi büyük ölçüde dengeledi.
Hizmet enflasyonu ise Ekim ayında yıllık yüzde 5,0 olarak gerçekleşerek, Eylül ayındaki yüzde 4,9 seviyesine göre hafif bir artış kaydetti. Bu artış, özellikle kira ve restoran fiyatlarındaki yükselişten kaynaklandı. Ancak genel manşet enflasyondaki beklenmedik sabitlik, İngiltere Merkez Bankası'nın para politikasını gevşetme konusunda daha temkinli olmasına neden olabilir. BoE, Kasım ayı başında faiz oranlarını yüzde 4,75'e düşürürken, gelecek dönemdeki indirimlerin hızı konusunda ihtiyatlı bir duruş sergilemişti.
Küresel enflasyon trendi ve merkez bankalarının politikaları
İngiltere'deki bu tablo, küresel enflasyon trendleriyle uyumlu seyrediyor. Avro Bölgesi'nde enflasyon Ekim ayında yüzde 2,0'ye gerileyerek Avrupa Merkez Bankası'nın hedefinin altına düştü. ABD'de ise enflasyon, Eylül ayında yıllık yüzde 2,4 ile son üç yılın en düşük seviyesine inmişti. Bununla birlikte, küresel petrol fiyatlarındaki oynaklık ve jeopolitik riskler, enflasyonun kalıcı olarak düşüşe geçmesi konusunda belirsizlik yaratıyor. Orta Doğu'daki gerginlikler ve OPEC+'ın üretim kısıntıları, petrol fiyatlarını yukarı yönlü baskılamaya devam ediyor.
Analistler, İngiltere'de enflasyonun yıl sonuna kadar yüzde 2,5 civarında kalabileceğini, ancak 2025 yılında yüzde 2 hedefine doğru kademeli bir düşüş beklediklerini belirtiyor. İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey, enflasyonun kalıcı olarak düşmesi için faiz oranlarının yeterince uzun süre kısıtlayıcı seviyelerde kalması gerektiğini vurguluyor. Ekonomistler ise hizmet enflasyonundaki yapışkanlığa dikkat çekerek, para politikasında aceleci adımlar atılmaması gerektiğini ifade ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Küresel enflasyon eğilimleri, Türkiye'nin dış ticaret ve sermaye akımları üzerinde dolaylı etkilere sahiptir. İngiltere gibi gelişmiş ülkelerde enflasyonun beklenenden düşük seyretmesi, merkez bankalarının faiz indirimlerini hızlandırabileceği anlamına gelir. Bu durum, gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akımlarını artırabilir ve Türkiye gibi ülkelerin dış finansman koşullarını iyileştirebilir. Öte yandan, petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü riskler, Türkiye'nin enerji ithalat faturasını olumsuz etkileyebilir. Türkiye'de enflasyonun yüksek seyretmesi nedeniyle, küresel enflasyondaki yavaşlama, ithalat maliyetleri üzerinden yurt içi fiyatlara kısmi bir rahatlama getirebilir; ancak bu etki sınırlı kalacaktır.
