Endonezya varlıklarında yaşanan sert satış dalgası, sosyal medyada Singapur'u hedef alan bir söylem dalgasını tetikledi. Bazı kullanıcılar, Güneydoğu Asya'nın en büyük ekonomisi etrafındaki “Endonezya'yı Sat” anlatısından Singapur'un fayda sağladığını kanıtsız iddialarla öne sürüyor. Endonezya rupiahı, Nisan 2024 itibarıyla birden çok rekor düşük seviyeye gerileyerek zayıflamaya devam ediyor ve bu durum, Endonezya Merkez Bankası'nı (Bank Indonesia) faiz artırımına ve piyasaya müdahaleye zorladı.
Gelişmenin arka planı: Rupiah'daki düşüş ve sosyal medyadaki tepkiler
2024 yılının başından bu yana Endonezya rupiahı, ABD doları karşısında yaklaşık %5 değer kaybetti ve 16.000 rupiah/dolar seviyesini aşarak tarihi dip noktalarına ulaştı. Ekonomistler, bu düşüşün temel nedenini ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz indirimlerini geciktirmesi, artan jeopolitik riskler ve Endonezya'dan sermaye çıkışı olarak gösteriyor. Ancak sosyal medyada, özellikle X (eski adıyla Twitter) platformunda, #SellIndonesia ve #SellSingapore etiketleriyle yayılan iddialar, satış baskısının Singapur tarafından kasten yönlendirildiği yönünde. Kullanıcılar, Singapur merkezli fonların Endonezya varlıklarını açığa satarak rupiahı çökerttiğini ve Endonezya'nın ekonomik istikrarını bozmayı amaçladığını iddia ediyor. Bu iddiaların hiçbiri somut kanıtlarla desteklenmiyor. Endonezya hükümeti ve Singapur Dışişleri Bakanlığı konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı.
Bölgesel ve küresel boyut: Güneydoğu Asya ekonomileri arasındaki rekabet ve dijital milliyetçilik
Güneydoğu Asya'da Endonezya ve Singapur, birbirleriyle rekabet halinde olan iki önemli ekonomik merkez konumunda. Endonezya'nın 270 milyonu aşan nüfusu ve geniş doğal kaynakları, Singapur'un ise bölgesel finans merkezi olarak oynadığı kritik rol, bu iki ülke arasında zaman zaman ekonomik gerginliklere yol açabiliyor. Ancak son gelişme, piyasa hareketlerinin sosyal medya üzerinden siyasallaştırılmasının yeni bir boyutunu ortaya koyuyor. Dijital milliyetçilik akımı, özellikle Endonezya gibi yüksek sosyal medya kullanım oranına sahip ülkelerde, ekonomik sorunların hızla ulusal gurur meselesine dönüşmesine neden oluyor. Bu eğilim, bölgede yatırımcı güvenini zedeleyebilir ve ekonomik iş birliğini olumsuz etkileyebilir. Asya Kalkınma Bankası verilerine göre, Endonezya'nın GSYİH büyümesi 2024 ilk çeyreğinde %5,1 olarak gerçekleşirken, düşen rupiah ve artan enflasyon riski, ülkenin cari açığını genişletiyor. Rupiah'daki değer kaybı, Endonezya'nın ithalat faturalarını şişirirken, ihracatçılar için kısa vadede rekabet avantajı sağlayabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Endonezya-Singapur arasındaki bu piyasa kaynaklı dijital gerilim, Türkiye için iki açıdan önem taşıyor. Birincisi, Türkiye de benzer şekilde yüksek cari açık ve döviz kuru oynaklığı sorunlarıyla mücadele ediyor. Rupiah'daki düşüş, Türk lirası üzerindeki baskıyı hatırlatırken, sosyal medyada piyasa paniğinin yayılması riskine karşı uyarı niteliği taşıyor. İkincisi, Endonezya ve Türkiye, İslam İşbirliği Teşkilatı ve G20 gibi platformlarda ortak politika hedeflerine sahip. Endonezya'daki istikrarsızlık, enerji ve ticaret bağlantıları üzerinden dolaylı olarak Türkiye'yi etkileyebilir.
