Endonezya'nın ana adası Cava'da dün gece meydana gelen 5.6 büyüklüğündeki deprem, ülkenin bağımsızlık gününe denk gelen bugün arama kurtarma ekiplerinin enkaz altında kalanları kurtarma çabalarıyla geçiyor. Deprem, ülkenin dördüncü büyük şehri olan Bandung'un güneyindeki Cianjur kasabasını vurdu. Endonezya Ulusal Afet Yönetimi Ajansı (BNPB) tarafından yapılan açıklamaya göre, en az 268 kişi hayatını kaybetti, 1.000'den fazla kişi yaralandı ve 151 kişi hâlâ kayıp. Depremin merkez üssünün yüzeyin 10 kilometre altında olması, sarsıntının yıkıcı etkisini artırdı. Cianjur bölgesinde çok sayıda bina çökerken, heyelanlar nedeniyle bazı köylerle iletişim kesildi.
Gelişmenin Arka Planı
Deprem, yerel saatle 13.21'de meydana geldi ve insanların öğle saatlerinde işte veya evlerinde olduğu bir zamana denk geldi. Sarsıntı, başkent Cakarta'da da hissedildi; binalar sallandı, insanlar panikle sokaklara döküldü. Cianjur'daki hastaneler yaralılarla dolarken, sağlık çalışanları açık havada tedavi yapmak zorunda kaldı. Bölgedeki elektrik ve iletişim hatlarının büyük bir kısmı devre dışı kaldı.
Endonezya Devlet Başkanı Joko Widodo, depremden etkilenen bölgeyi ziyaret ederek arama kurtarma çalışmalarını yerinde inceledi. Widodo, yaptığı açıklamada, "Bugün bağımsızlık günümüz, ancak kalbimiz kardeşlerimizin acısıyla dolu. Tüm kaynakları seferber ediyoruz, kayıpları bulmak için gece gündüz çalışıyoruz" dedi. BNPB sözcüsü Abdul Muhari ise, arama kurtarma ekiplerinin özellikle enkaz altında kalanların bulunması için çalıştığını, ancak heyelan riski nedeniyle çalışmaların zorlaştığını belirtti.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Endonezya, Pasifik Ateş Çemberi olarak bilinen ve dünyadaki depremlerin büyük bir kısmının meydana geldiği tektonik hareketlilik kuşağı üzerinde yer alıyor. Ülke, 2004 yılında Hint Okyanusu'nda meydana gelen ve 230 bin kişinin ölümüne yol açan tsunaminin ardından afet yönetimi konusunda önemli adımlar atmış, ancak altyapı ve bina standartları konusunda hâlâ eksikler bulunuyor. Cianjur'daki birçok binanın depreme dayanıksız olduğu ve bu nedenle çöktüğü düşünülüyor.
Bu deprem, Endonezya'nın deprem hazırlığı konusunda uluslararası toplumun dikkatini yeniden çekti. Dünya Bankası ve Asya Kalkınma Bankası gibi kuruluşlar, afet sonrası yeniden yapılanma için kredi tekliflerini sundu. Komşu ülkeler Malezya, Singapur ve Avustralya, taziye mesajları yayımlayarak yardım teklif etti. Uluslararası Kızılhaç Komitesi, bölgeye acil yardım ekipleri gönderdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Endonezya'daki bu deprem, Türkiye'nin deprem gerçeğini bir kez daha hatırlatıyor. Türkiye, AFAD ve diğer kurumları aracılığıyla afet yönetimi konusunda önemli deneyime sahip; bu tür uluslararası krizlerde arama kurtarma ekipleri göndererek dayanışma gösteriyor. Endonezya ile Türkiye arasında güçlü diplomatik ve ekonomik ilişkiler bulunuyor; iki ülke de İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi. Bu deprem, Türkiye'nin uluslararası insani yardım misyonlarını artırma fırsatı yaratabilir. Ayrıca, Türkiye'nin deprem riskine karşı kentsel dönüşüm ve bina denetimi konularında öğrenebileceği dersler içeriyor; benzer yapısal sorunlar Türkiye'de de mevcut.