Emekli General Jack Keane, Pazar günü yaptığı açıklamada ABD'nin İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sonlandırması gerektiğini belirtti. Fox News'te yayınlanan 'Sunday Morning Futures' programında konuşan Keane, 'Eğer İran büyük bir saldırı düzenlerse, bu bizi kesinlikle büyük çaplı muharebe operasyonlarına geri döndürecek bir şey olur' dedi. Eski ABD Ordusu generali, Washington'un Tahran'ın stratejik su yolundaki hakimiyetine 'dur' demesi gerektiğini vurguladı.
Gelişmenin arka planı
Hürmüz Boğazı, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik bir deniz geçiş noktasıdır. İran, yıllardır bu boğazı kontrol etme potansiyeli ile uluslararası toplumun dikkatini çekiyor. Keane'in yorumları, ABD ile İran arasındaki gerginliğin arttığı bir dönemde geldi. Son aylarda İran'ın nükleer programı ve bölgedeki vekil güçler aracılığıyla yürüttüğü faaliyetler, Washington'da endişe yaratıyor.
Keane, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatma tehdidinin yeni olmadığını ancak mevcut durumda daha ciddiye alınması gerektiğini ifade etti. 'İran, bu boğazı kullanarak küresel enerji piyasalarını rehin alabilir. ABD'nin buna izin vermemesi hayati önem taşıyor' dedi. General, ayrıca İran'ın son dönemdeki askeri tatbikatlarının boğazı kapatma kapasitesini artırdığına dikkat çekti.
Bölgesel veya küresel boyut
Hürmüz Boğazı'nın güvenliği, yalnızca ABD için değil, tüm küresel ekonomi için kritik öneme sahiptir. Boğazın kapatılması, petrol fiyatlarında ani bir yükselişe ve enerji arzında kesintilere yol açabilir. Bu durum, özellikle enerji ithalatına bağımlı ülkeler için ciddi ekonomik sonuçlar doğurabilir. Ayrıca, boğazın kapatılması, bölgesel bir çatışmayı tetikleyebilecek potansiyele sahiptir.
Keane'in uyarıları, ABD'nin Ortadoğu'daki askeri varlığını ve İran'a yönelik politikalarını yeniden değerlendirmesine neden olabilir. Bazı uzmanlar, ABD'nin İran'ı caydırmak için daha sert önlemler alması gerektiğini savunurken, diğerleri diplomatik çözümlerin öncelikli olması gerektiğini belirtiyor. Bölgedeki müttefikler, özellikle Suudi Arabistan ve BAE, Hürmüz Boğazı'nın güvenliğine büyük önem veriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, enerji ithalatında büyük oranda Hürmüz Boğazı'na bağımlı olmasa da, boğazın kapatılması küresel petrol fiyatlarını yükselterek Türkiye ekonomisini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, bölgesel bir çatışma, Türkiye'nin güvenliğini doğrudan tehdit edebilir. Türkiye, İran ve Körfez ülkeleriyle dengeli ilişkiler yürütmeye çalışırken, Hürmüz Boğazı'ndaki bir kriz Ankara'yı zor bir diplomatik tercihle karşı karşıya bırakabilir. Bu nedenle Ankara, boğazın serbest geçiş statüsünün korunmasından yana bir tutum sergilemektedir.
