Brezilya merkezli havacılık devi Embraer, İsveçli Saab ile birlikte ürettiği Gripen savaş jetlerine yönelik artan talebi karşılamak üzere üretim ortaklığındaki payını yükseltmeye hazırlanıyor. Ancak şirketin CEO'su Francisco Gomes Neto, savaş uçağı pazarının Embraer için öncelikli bir alan olmadığını vurgulayarak, “Burası gitmek istediğimiz bir yer değil” dedi. Neto, şirketin öncelikle diğer segmentleri incelediğini belirtti.
Gripen Üretiminde Artan İş Payı
Embraer, 2014 yılında Brezilya Hava Kuvvetleri için 36 adet Gripen E/F siparişi alan Saab ile stratejik bir ortaklık kurmuştu. Bu kapsamda Embraer, Brezilya'da Gripen'in montajını ve bazı parçalarının üretimini gerçekleştiriyor. Son dönemde Brezilya dahil birçok ülkenin Gripen talebinin artması, Embraer'in üretim kapasitesini artırmasını gerektirdi. Şirket, bu kapsamda iş payını genişletmek için çalışmalara başladı.
Embraer CEO'su Francisco Gomes Neto, yaptığı açıklamada, “Gripen programı bizim için önemli bir iş birliği, ancak savaş jeti pazarı şirketimizin odaklanmak istediği bir alan değil. Biz öncelikle ticari havacılık, savunma ve uzay alanlarında büyüme fırsatlarına bakıyoruz” dedi. Neto, artan talep karşısında mevcut taahhütleri karşılamak için üretim hatlarını optimize edeceklerini ifade etti.
Küresel Savunma Pazarında Yeni Denge Arayışı
Gripen, hafif ve çok rollü savaş jeti olarak özellikle bütçe dostu seçenek arayan ülkelerin ilgisini çekiyor. Brezilya'nın yanı sıra İsveç, Çekya, Macaristan, Güney Afrika ve Tayland gibi ülkeler Gripen kullanıcıları arasında. Son dönemde Filipinler ve Kolombiya gibi ülkelerin de Gripen'e ilgi gösterdiği biliniyor.
Rusya-Ukrayna savaşı sonrası savunma harcamalarının artması ve Rus savaş jetlerine alternatif arayışları, Gripen gibi batı menşeli platformlara talebi canlandırdı. Bu durum Saab ve Embraer arasındaki iş birliğini daha da kritik hale getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'nin savunma sanayii yerli üretim odaklı bir büyüme sergilerken, Gripen gibi platformlar doğrudan Türkiye'nin mevcut savunma ihtiyaçları arasında yer almıyor. Ancak küresel savaş jeti pazarındaki arz talep dengeleri, alternatif tedarik kanallarının önemini artırıyor. Embraer'in üretim kapasitesini artırması, potansiyel olarak NATO üyesi ülkelerin envanterine girecek platformların tedarik süreçlerini etkileyebilir. Türkiye, kendi milli muharip uçağı KAAN'ı geliştirirken, benzer segmentteki ürünlerin pazar dinamiklerini takip etmek durumunda.
