Dünyanın en büyük ikinci şeker üreticisi olan Hindistan'da, El Niño hava olayının neden olduğu kuraklık ve düzensiz muson yağışları, şeker kamışı üretimini ciddi şekilde düşürdü. Bu durum, hem iç piyasada tüketicileri ve çiftçileri olumsuz etkiliyor hem de ülkenin etanol karışım hedefleri üzerinden enerji güvenliğini tehdit ediyor. Uzmanlar, küresel şeker fiyatlarının yükselme riski taşıdığını belirtiyor.
Hindistan'da Şeker Üretimi Neden Düştü?
Hindistan, 2023-2024 sezonunda şeker üretiminde önemli bir düşüşle karşı karşıya. Maharashtra ve Karnataka gibi başlıca şeker kamışı üretim bölgelerinde yağışların yetersiz kalması, verimi önemli ölçüde azalttı. Hükümet yetkilileri ve sektör temsilcileri, üretimin bir önceki yıla göre yaklaşık %10-15 oranında azalabileceğini tahmin ediyor. Bu düşüş, Hindistan'ın şeker ihracatını sınırlarken, iç piyasada fiyatların artmasına yol açıyor.
Çiftçiler, artan girdi maliyetleri ve düşen verim nedeniyle zor durumda. Şeker fabrikaları ise hammadde bulmakta güçlük çekiyor. Hükümet, fiyatları kontrol altına almak için stok limitleri ve ihracat kısıtlamaları gibi önlemler alıyor. Ancak bu önlemler, çiftçilerin gelirlerini daha da baskılayabilir.
Öte yandan, Hindistan'ın 2025 yılına kadar benzinine %20 etanol karıştırma hedefi, şeker kamışı arzındaki sıkıntı nedeniyle risk altında. Şeker kamışı, etanol üretiminde kullanılan önemli bir hammadde. Üretim düşüklüğü, etanol arzını da olumsuz etkileyerek enerji güvenliği hedeflerini tehlikeye atıyor.
Küresel Şeker Piyasaları ve El Niño Etkisi
El Niño, Pasifik Okyanusu'ndaki deniz suyu sıcaklıklarının ortalamanın üzerine çıkmasıyla oluşan bir iklim olayı ve dünya genelinde hava koşullarını etkiliyor. Bu yıl Asya'da muson yağışlarını zayıflatarak Hindistan, Tayland ve Çin gibi ülkelerde şeker üretimini düşürdü. Brezilya gibi diğer üreticiler ise artan talebi karşılamakta zorlanıyor. Uluslararası Şeker Örgütü (ISO), küresel şeker arzında açık verilebileceğini öngörüyor.
Şeker fiyatları, bu gelişmelerin etkisiyle son aylarda yükseliş trendine girdi. New York ve Londra borsalarında şeker vadeli işlemleri, arz endişeleriyle prim yapıyor. Gıda ve içecek sektörü, artan maliyetlerle karşı karşıya. Gelişmekte olan ülkelerde şeker, temel gıda maddesi olduğundan, fiyat artışları gıda enflasyonunu körükleyebilir.
Uzmanlar, El Niño'nun etkilerinin önümüzdeki aylarda da sürebileceğini, dolayısıyla şeker arzındaki sıkıntının devam edebileceğini belirtiyor. Hindistan'ın ihracat kısıtlamaları, küresel piyasalarda arz güvenliği endişelerini artırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
El Niño'nun neden olduğu küresel şeker arzındaki daralma, Türkiye'yi de dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye, şeker ihtiyacının büyük bölümünü yerli üretimle karşılasa da, küresel fiyatların yükselmesi iç piyasada fiyat baskısı oluşturabilir. Ayrıca, Hindistan'ın etanol hedeflerindeki aksama, küresel enerji piyasalarında dalgalanma yaratabilir. Türkiye, son yıllarda şeker pancarı üretiminde verimliliği artırmaya yönelik adımlar atıyor. Ancak iklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki etkileri, Türkiye'nin de gıda güvenliği politikalarını gözden geçirmesini gerektiriyor. Küresel şeker ticaretindeki gelişmeler, Türkiye'nin tarım ve ticaret stratejilerini etkileyebilir.
