Avrupa'nın doğal gaz depoları, kış mevsimine girilirken yüzde 69 doluluk oranında bulunuyor. Geçen yıl aynı dönemde bu oran yüzde 80'in üzerindeydi. Enerji piyasaları, El Niño hava olayının Avrupa'ya ılıman bir kış getirerek ısıtma talebini azaltabileceği ve böylece enerji krizinin etkilerini hafifletebileceği ihtimalini değerlendiriyor.
Depolardaki Düşüşün Arka Planı
Avrupa Birliği ülkeleri, 2022'de Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından enerji arz güvenliğini sağlamak için doğal gaz depolarını doldurma hedefi belirlemişti. Geçtiğimiz kış ılıman geçmiş ve talebin düşük kalması sayesinde depolar yüzde 80'in üzerinde dolulukla kışa girmişti. Ancak bu yıl, yaz aylarında beklenenden düşük rüzgar üretimi, bazı nükleer santrallerin bakım nedeniyle devre dışı kalması ve Asya'dan gelen LNG talebindeki artış nedeniyle depolar daha yavaş doldurulabildi. Ayrıca Rusya'dan Avrupa'ya kalan sınırlı gaz akışı da arz tarafında belirsizlik yaratıyor.
Avrupa'nın en büyük gaz depolama kapasitesine sahip ülkesi Almanya'da doluluk oranı yüzde 70 civarında. Fransa, İtalya ve Hollanda gibi ülkelerde de oranlar geçen yılın altında seyrediyor. Enerji analistleri, kışın sert geçmesi durumunda depolardaki gazın hızla tükenebileceği ve fiyatların yeniden yükselebileceği uyarısında bulunuyor.
El Niño'nun Etkisi ve Piyasa Beklentileri
El Niño, Pasifik Okyanusu'nda deniz suyu sıcaklıklarının ortalamanın üzerine çıkmasıyla oluşan bir iklim olayı. Genellikle küresel hava düzenlerini etkileyerek bazı bölgelerde kuraklık, bazılarında aşırı yağışa yol açıyor. Avrupa'da ise El Niño yıllarında kışların daha ılıman geçme eğiliminde olduğu gözlemleniyor. Meteoroloji kurumları, bu yıl güçlü bir El Niño'nun etkili olacağını ve Avrupa'da özellikle Aralık-Şubat döneminde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyredebileceğini öngörüyor.
Eğer bu tahmin gerçekleşirse, konutlarda ve iş yerlerinde ısıtma amaçlı gaz tüketimi azalacak. Bu da depolardaki gazın daha uzun süre yetmesini sağlayacak ve fiyatlar üzerindeki baskıyı hafifletecek. Hollanda TTF hub'ında işlem gören vadeli gaz kontratları, son haftalarda ılıman hava tahminlerinin etkisiyle bir miktar geriledi. Ancak piyasalar, jeopolitik riskler ve Asya'daki talebin canlanması nedeniyle temkinli.
Öte yandan, El Niño'nun her zaman garantili bir ılıman kış anlamına gelmediğini belirtmek gerekiyor. Geçmiş yıllarda El Niño'ya rağmen Avrupa'da sert soğuk dalgaları yaşandığı oldu. Bu nedenle enerji şirketleri ve hükümetler, olası bir soğuk hava dalgasına karşı hazırlıklı olmak zorunda. Avrupa Komisyonu, üye ülkelere enerji tasarrufu çağrısını yineleyerek, kış aylarında gaz tüketimini azaltacak önlemleri teşvik ediyor.
Uzmanlar, El Niño'nun enerji piyasasına etkisinin yanı sıra hidroelektrik üretimi için de önemli olduğunu vurguluyor. Avrupa'nın güneyinde yağışların artması hidroelektrik santrallerden daha fazla elektrik üretilmesini sağlayabilir. Ancak aşırı yağışlar sel riskini de beraberinde getirebilir. Kuzey Avrupa'da ise kuraklık riski enerji üretimini olumsuz etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Avrupa'daki doğal gaz depolama seviyeleri ve El Niño'nun etkisi, Türkiye'nin enerji politikalarını da yakından ilgilendiriyor. Türkiye, Avrupa'ya gaz tedarik eden ülkelerden biri ve aynı zamanda kendi doğal gaz ihtiyacını büyük ölçüde ithalatla karşılıyor. Avrupa'da fiyatların düşmesi, Türkiye'nin ithalat maliyetlerini azaltabilir. Ayrıca Türkiye, TANAP ve TürkAkım gibi projelerle Avrupa'nın enerji güvenliğinde kilit rol oynuyor. El Niño'nun Avrupa'da talebi düşürmesi, Türkiye üzerinden geçen gaz akışını da etkileyebilir. Öte yandan, ılıman kış Türkiye'de de enerji talebini azaltarak cari açığın daralmasına katkı sağlayabilir. Ancak jeopolitik gerilimler ve arz kesintileri riski her zaman mevcut.
