Avrupa Merkez Bankası (ECB) Yönetim Kurulu Üyesi Isabel Schnabel, küresel piyasalarda iyimserlik yaratan ABD-İran barış anlaşmasına rağmen enflasyonist baskıların tahmin edilenden daha güçlü seyredebileceği uyarısında bulundu. Schnabel, Hürmüz Boğazı'nın yeniden uluslararası deniz trafiğine açılmasının enerji fiyatlarındaki aşağı yönlü riskleri azalttığını ancak işgücü piyasasındaki sıkılık ve hizmet sektöründeki fiyat katılıklarının fiyat istikrarı hedefi açısından hala önemli tehditler oluşturduğunu vurguladı.
Barış Anlaşmasının Ekonomik Etkileri
ABD ile İran arasında varılan barış anlaşması, Basra Körfezi'nden geçen küresel petrol ticaretinin bel kemiği olan Hürmüz Boğazı'ndaki gerginliği sona erdirdi. Anlaşma, petrol fiyatlarında %8'lik bir düşüşe yol açarken, küresel tedarik zincirlerinde rahatlama beklentisini artırdı. Ancak Schnabel, Frankfurt'ta düzenlenen bir konferansta yaptığı konuşmada, enerji fiyatlarındaki bu gevşemenin kalıcı olup olmayacağının henüz belli olmadığını belirtti. ECB'nin son projeksiyonlarına göre, enflasyonun 2026 yılına kadar %2 hedefinin üzerinde seyretmesi bekleniyor. Schnabel, "Fiyat baskıları, özellikle hizmetler sektöründe ve ücret artışlarında kendini gösteriyor. Barış anlaşması kısa vadede bir miktar rahatlama sağlasa da, enflasyonun kalıcılığını hafife almamalıyız" dedi.
ECB, son toplantısında faiz oranlarını %4,5 seviyesinde sabit tutarken, piyasalar yılın ikinci yarısında bir faiz indirimi bekliyor. Ancak Schnabel'in açıklamaları, bu beklentilerin gerçekleşmesinin zor olabileceğine işaret ediyor. Enflasyonun hizmet sektöründe %4,1 ile yüksek seyretmesi, ECB'nin sıkı para politikasını daha uzun süre koruyabileceğini gösteriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması, küresel petrol arzında aylardır süren belirsizliği sona erdirdi. Boğaz, dünya petrol ticaretinin yaklaşık %20'sine ev sahipliği yapıyor ve İran'ın tehditleri nedeniyle arz kesintisi riski piyasaları tedirgin ediyordu. Anlaşma, petrol fiyatlarında %5-10 arasında bir düşüşe neden olurken, aynı zamanda ABD-İran ilişkilerinde yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor. Ancak uzmanlar, jeopolitik risklerin tamamen ortadan kalkmadığını, İran'ın nükleer programı ve bölgedeki vekil güçlerle ilgili endişelerin devam ettiğini belirtiyor.
Küresel ölçekte, ECB'nin enflasyonla mücadelesi diğer merkez bankaları için de bir referans niteliği taşıyor. Fed ve İngiltere Merkez Bankası da benzer zorluklarla karşı karşıya. Schnabel'in uyarıları, merkez bankalarının faiz indirim döngüsüne erken başlaması durumunda enflasyonun yeniden hızlanabileceği endişelerini artırıyor. Öte yandan, gelişmekte olan ülkeler, özellikle enerji ithalatçıları, petrol fiyatlarındaki düşüşten olumlu etkilenebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, enerji ihtiyacının büyük kısmını ithal eden bir ülke olarak Hürmüz Boğazı'nın açılması ve petrol fiyatlarındaki düşüşten doğrudan olumlu etkilenecektir. Ancak ECB'nin enflasyon uyarıları, küresel faizlerin beklenenden uzun süre yüksek kalabileceğini gösteriyor. Bu durum, Türkiye'nin dış finansman maliyetlerini artırabilir ve TL üzerinde baskı yaratabilir. Ayrıca, Avrupa ekonomisindeki yavaşlama, Türkiye'nin ihracatı için risk oluşturuyor. Schnabel'in açıklamaları, Türkiye'nin para politikasında sıkı duruşunu koruması gerektiğini ve yapısal reformların önemini bir kez daha hatırlatıyor.
